پایگاه تخصصی برق مخابرات

کار با مولتی متر

عرشه پرواز الکترونیک

ارسال داده به صورت سریال

پروسس در رادیوهای دیجیتال

دیود زنر

Coptical Switchinglدرنسل بعد شبكه‌هاي

 كابل زيردريايي

خلاصه مقاله:

روند روبه توسعه فناوري‌هاي DWDM در شبكه‌هاي گسترده فيبرنوري، انتقال ظرفيت فشرده شده را ازطريق شبكه‌هاي كابل زيردريايي ممكن ساخته است. در حال حاضر، سيستم‌هاي كابل زير دريايي اقيانوس گستر 96WOM با ظرفيت 10GBPSبه بهره برداري رسيده است وسيستم 200WDMاقيانوس گستر با همين ظرفيت مراحل تست آزمايشگاهي خود را مي‌گذراند. علاوه بر اين، افزايش تعداد زوج‌هاي فيبر در كابل زير دريايي به 4و12زوج سبب شده است كه ظرفيت اين كابل‌ها به حدود 10ترابيت/ثانيه ارتقاء يابد. اين قابليت نيازفزاينده آتي پهناي باند ترافيك داده بين‌المللي را بر آورده مي‌كند.
يكي ديگر از نيازهايي كه نسل بعد كابل‌هاي زير دريايي بايد به‌آن پاسخ دهد، اتصال كابل زير دريايي به خود مراكز مخابراتي به جاي ايستگاه‌هاي زميني (Land Station)مي‌باشد.اين امر سبب مي‌شود كه سيستم‌هاي زميني كلان شهرها، مستقيما به ظرفيت كابل زير دريايي متصل و از مزاياي آن بهره‌مند شوند. در اين حالت، در صورتي كه بخواهيم با استفاده از ساختار شبكه حلقه‌ايي مبتني بر SDH، شبكه يكپارچه DWDM زميني وزيردريايي ايجاد كنيم، مشكلاتي از قبيل توسعه ناپذيري شبكه، عدم مديريت و كنترل شبكه وهمچنين محدويت فضا و قيمت بوجود مي آيد.
اعتقادبر اين است كه بكارگيري فناوري‌هاي سوددهي نوري (Optical-Switching)يكي از راه حل‌هاي اساسي حل چنين مشكلات مي‌باشد.
در اين مقاله، راجع به ساختارهاي شبكه زيردريايي نسل بعد و پاسخ گويي آنها به نيازهاي جديد و پيش رو-مطالبي ذكر خواهد شد. در ساختار پيشنهادي، از طول موج‌هاي شبكه اتصال متقابل نوري موسوم بهOXC (Optical cross)در گره‌هاي شبكه هردوايستگاه كابلي (Cable Station)و مركز تلفن كلان شهرها استفاده مي‌شود. در اين ساختار، شبكه‌هاي مبتني بر OXC، با استفاده از آرايش و همبندي (Topology)شبكه نوري (Mesh Network) سبب ساده‌تر شدن ساختار شبكه اصلي، قابليت توسعه و كارايي و بهره‌برداري بهتر از پهناي باند مي‌شوند.
شبكه‌هاي حلقه‌اي زير دريايي مبتني بر SDHشبكه‌هاي حلقه‌اي زير دريايي اقيانوس گستر، ابتدا در سال 1995 در شبكه‌هاي كابل زير دريايي TAD12و13وTPT-5استفاده شدند.
اين شبكه‌ها با استفاده از تجهيزات حلقه تسهيمي و ساز و كار رفع خرابي خود كار عمل و براي پشتيباني شبكه حلقه SDH، به هنگام بروز خرابي‌ها، از پروتكل APSكه استاندارد ITU است، استفاده مي‌كنند.
تجهيزات پشتيباني يا حفاظت شبكه (NPE)، كه شبكه حلقه 4 فيبره را پشتيباني مي‌كند، به نحوي تعريف شده است كه با Aاستاندارد جي 841 ITUهمخواني داشته باشد. در حال حاضر، اين ساختار عمدتا ًبراي شبكه‌هاي زير دريايي منطقه‌ايي و اقيانوس گستر پذيرفته شده است.
NPE،كه در واقع وظيفه پشتيباني شبكه را به عهده دارد، در ايستگاه كابلي نصب مي‌شود. عمل افزودن يا پياده‌سازي ظرفيت NPE را سيستم‌هاي پشتيباني زميني بر فناوري SONET/SDH در مراكز عمده مخابراتي تبادل ترافيكي، انجام مي‌دهد.
دراين ساختار، هر يك از سيستم‌ها، ساختار مديريتي خاص خود را دارد. مسئله مديريت مختلف از نظر بهره‌برداري، وجود سكوي انحصاري متمركز بهتر است، در مديريت‌هاي انحصاري و تك قطبي ،سيستم‌هاي زميني و زير دريايي، مسائلي چون خودكار سازي(Economies of Scale)بايد در نظر گرفته شود.
در دهه‌هاي قبل، شبكه‌هاي زيردريايي بر اساس قراردادهاي ساخت ونگهداري، بين كنر سيلي مركب از چندين شركت مخابراتي مجاز انجام مي‌شده است ولي با جهاني شدن و مقررات زدايي بخش مخابرات ،شركت هاي مخابراتي فرابر جهاني (Globel Carrier) ،تجارت جديدي را آغاز كرده‌اند به نام تجارت فرابري فرابرهاCarrier`s Carrier) (Business اين شركت‌ها با احداث شبكه‌هاي كابل‌هاي زيردريايي خصوصي، دسترسي را براي ISPهاي كلان شهرها فراهم كرده‌اند. همان طور كه گفته شد، در شبكه‌هاي حلقه‌ايي مبتني بر NPE، در زماني كه قاپ STMسيستم SDH ،توسط خود سيستم SDH ، به سرعت‌هاي پايين‌تري، پياده‌سازي مي‌شود، براي نصب پشتيباني شبكه (NPE)و تجهيزات شبكه زميني، به ده برابر فضاي بيشتر نياز هست از سوي ديگر وقتي تجهيزات بيشتري مورد استفاده قرار گيرد، مصرف برق نيز بيشتر مي‌شود. از همين رو، به ناچار براي كاهش اندازه و تعداد تجهيزات، بايد از فناوري بسته‌اي استفاده كرد.
در سيستم‌هاي زيردريايي DWDM،هزينه عمده، هزينه بخش پايانه (Terminal)است كه هزينه واحدها نيز ممكن است به آن افزوده شود. در اينجا، هزينه تجهيزات پايانه به نسبت تعداد طول موج‌هاي سيستم، افزايش مي‌يابد. در سيستم ترابيت، در صورتي كه همين ساختار شبكه مورد استفاده قرار گيرد، هزينه تجهيزات پايانه، به طور قابل توجهي افزايش مي‌يابد. بنابراين كاستن از هزينه‌هاي كلي پايانه، اهميت خاصي دارد.
شواهد وقرائن فعلي، حكايت از رشد ترافيك دنيا، در مقياسي بيشتر از ترافيك صوتي TDMدارد اخيراً، ترافيك بسته‌هاي IP ، با استفاده از تجهيزات مسيرياب واسطه‌هاي با سرعت بالاي 5/2گيگا هرتز، برقرار شده بر همين اساس ارزش سيستم‌هاي SONET/SDH به عنوان لايه همتا و مياني كاهش يافته است. بسياري از فروشندگان در صدد شكل دهي و توسعه راه حلي هستند كه بتواندترافيكIP را مستقيما از طريق DWDMحمل كنند.
وضعيت فعلي صنعت، استفاده از فناوري‌هايي است كه طول موج‌هاي شبكه‌ايي را پشتيباني كنند و بتواند سيگنال نوري را بدون توجه به قالب (Format)اآن حمل كند. تبديل قالب سيگنال، تجمع سيستم‌هاي فرعي و مسائل مربوط به نگهداري و بهره‌برداري بايد در حاشيه شبكه‌ها قرار گيرند. از آنجايي كه شبكه‌هاي مبتني بر طول موج، قادرند كه قالب‌هاي مختلف سيگنال را روي سكوي مشترك قرار دهند و هم چنين با توجه به ساده‌تر شدن ساختار شبكه‌هاي ترابري و به حداقل رسيدن تجهيزات، مديريت چندگانه از بين مي‌رود. در شبكه‌هاي كابلي زير در يايي مبتني بر طول موج، بخش عمده‌ايي از تجهيزات فرعي ومواصلاتي SDH/SONNET تحت‌الشعاع تجهيزات شبكه‌هاي لايه‌اي نوري قرار مي گيرد. حداقل سازي (كمينه سازي)تجهيزات شبكه سبب كاهش عمده هزينه‌هاي سيستم خواهد شد.
شبكه نوري مبتني برOXC
پشتيباني و حفاظت سريع، از مقوله‌هاي مهم واصلي شبكه‌هاي زير دريايي فعلي براي جلوگيري از قطع مكالمات صوتي مي‌باشد.
حفاظت سيستمي حلقه‌اي تسهيمي، از حالت پشتيباني و بازگرداني شبكه نوري، سريع‌تر است.علت اين امر، ساده‌تر بودن ساختار و استفاده از ظرفيت پشتيباني 1:1 ذخيره (Reserve)مي‌باشد. شايان ذكر است كه پشتيباني 1+1مطابق با استاندارد پشتيباني 50 ميلي ثانيه مي‌باشد. در مجموع، شبكه نوري، با توجه به مشخص نبودن ميزان دقيق زمان قطعي، نسبت به شبكه حلقه‌اي، قابليت انعطاف‌پذيري بيشتري دارد. از سوي ديگر، شبكه‌هاي نوري مجهز به شبكه پشتيباني با كارايي بسيار بالاتري نسبت به شبكه‌هاي حلقه‌اي هستند. در شبكه پشتيباني نوري، عموما گزينه‌هاي زيادي براي مسير پشتيباني وجود دارد و قابليت حفاظت N+1نيز در اين سيستم گنجانده شده است. به همين دليل، شبكه‌هاي نوري در سناريو‌هاي خرابي و قطعي‌هاي مكرر، كارايي بهتر و كاربرد بالاتري دارند. از آن سو، در شبكه‌هاي حلقه‌اي، حالت پشتيباني N>1 N:1 ،براي هر فيبر به طور جداگانه وجود ندارد. علاوه بر اين در شبكه‌هاي حلقه‌اي چندگانه، همان طور كه در شكل 3 نشان داده شده است، به ظرفيت‌هاي بيشتر در پيوندهاي مواصلاتي (Inter Conneching Rinks)نياز هست.
در شبكه‌هاي سراسري انتها به انتها، شبكه نوري يكپارچه، مزاياي بسيار زيادي دارند. ارائه بلادرنگ خدمات باند عريض، يكي از ابزارهاي مهم در افزايش تقاضاي ناگهاني پهناي باند به شمار مي‌آيد. در ساختار حلقه كه ذاتاً چندين حوزه مديريتي دارد، ارائه چنين خدماتي، زمان طولاني‌تري را به خود اختصاص مي‌دهد.
فناوري شبكه نوري مبتني بر طول موج نوري (Optical Switching)استفاده مي‌كند، نسل بعد شبكه‌هاي زيردريايي را محقق مي‌كند. با استفاده از سيستم‌هاي OXC،قابليت‌هاي چون افزايش پياده‌سازي و اتصال متقابل طول موج‌هاي مبتني بر كانال، كه كليد كاربري مؤثر شبكه نوري محسوب مي‌شود، ميسر مي‌گردد.
با استفاده از سيستم‌هاي OXCو فناوريDWDM،لايه ترابري نوري مبتني بر طول موج تعريف مي‌شود كه بر اساس آن زير ساخت فيبر به صورتي پويا تسهيم مي‌شود. در نتيجه اين قابليت به وجود مي‌آيد كه بتوان به صورت پويا، كانال‌هاي طول موجي انتها به انتها را واگذار كرد. براي مديريت و كنترل شبكه نوري مبتني برOXCدر مقياس بزرگ، توانايي و اجراي خودكار تشخيص پيونده(Link)و گره الزامي است. براي ايجاد چنين كاركردهايي فناوري MPLSبه اضافه سيستم‌هاي پايگاه داده، مثل پيونده شبكه و وضعيت گره‌ها بايد در حوزه نوري مورد استفاده قرار گيرند.
شبكه نوري كه توسط سطح كنترلي G-MPLSمديريت مي‌شود، داراي اين قابليت است كه بلادرنگ خود را بر اساس سطوح سرويس مورد نظر مشتري، آرايش مجدد كند.
در اينجا اين خود شبكه است كه در هنگام اضافه شدن گره‌هاي جديد، مسيرهاي جديد را به طور خود كار شناسايي مي‌كند. در واقع اين عمل، نوعي شبكه نوري هوشمند را ايجاد مي‌كند. علاوه بر اين ترافيك IP نيز از طريق صفحه كنترلي مشابه و از طريق واسطه‌هاي UNI،ترابري مي‌شود. مشخصات اين صفحه كنترلي جديد در ITU، در حال استاندارد شدن است.
ارزش شبكه‌هاي جديد زير دريايي
يكي از نيازهاي شبكه‌هاي فرابر جهاني و فرابرهايي كه ارائه دهنده ظرفيت به ساير فرابرها مي‌باشند
(Carrier`sCarrier) اتصال دهندگي شهر به شهر در شبكه‌هاي داده‌هاي جهاني خود مي‌باشد. آنها بايد داراي اين توانايي باشند كه باند عريض را حداقل در سطح STM16 و به روش مقرون به صرفه و اقتصادي واگذار كنند.
هدف اصلي، واگذاري اتصالات طول موجي است كه در كل شبكه يكپارچه زيردريايي و زميني از فناوري لايه نوري استفاده كند. به كارگيري شبكه‌هاي داده براي اتصال مراكز حضور يا POP، در طول شبكه‌هاي زيردريايي جهاني، از نظر دسترسي جهاني به خدمات ISPها و همچنين توسعه تجارت الكترونيك ISPبسيار مهم تلقي مي‌شوند. اتصال دهندگي مبتني بر طول موج، منجر به ساده شدن ساختار شبكه مي‌شود. مراكز دنيا، معمولاًدر ناحيه شهري قرار داده مي‌شود كه از طريق اتصال طول موج مستقيم به ساير مراكز داده‌اي متصل مي شود. اين طرح در مقايسه با وضعيتي كه ترافيك داده از طريق تعداد زيادي هاپ و مسيرياب IPو تجهيزات STM/SDHترابري مي‌شود، خيلي ساده‌تر است. صرفه اقتصادي، به سبب كم شدن هزينه‌هاي سرمايه‌گذاري و بهره‌برداري، يكي ديگر از مزاياي اتصال مستقيم مي‌باشد. از سوي ديگر اتصال انتها به انتها و مستقيم، ارائه سريع پهناي باند را فراهم مي‌آورد. در واقع واگذاري طول موج انتها به انتها، پهناي باند را تبديل به يك كالا مي‌كند و ظرفيت بر مبناي در خواست مشتري، به عنوان يك كالا به فروش مي‌رسد.
از همين رو، فروش ظرفيت بر اساس IRU ارزش كمتري خواهد شد. در اتصالات طول موج، تجهيزات مشتري نياز به واسطه ندارد و دسترسي با هزينه كم و آسان، اتصالات اينترنت را امكان پذير مي‌كند. شبكه مبتني بر طول موج ساز و كارهاي مختلف پشتيباني شبكه را پوشش و خدمات متنوعي را به انضمام مهندسي ترافيك ارائه مي‌دهد.
اعتبار شبكه يكپارچه زميني و زيردريايي مبتني بر OXC
براي اعتبار دهي به مفاهيم گفته شده، آزمايشگاه (KDD-SCS)KDDI با همكاري شركت لوسنت تكنولژيا، آزمون شبكه‌سازي زيردريايي را انجام داده است كه مفهوم تكامل و كاربرد شبكه‌هاي نوري زميني و زير دريايي يكپارچه را ارائه مي دهد. در اين آزمون فناوري زيردريايي KDD-SCS و فناوري ترابري زميني لوسنت تكنولژيا آميخته شده است. مؤلفه‌هاي سخت‌افزاري اصلي اين آزمون عبارتند از:
- سيستم KDD-SCS كه شبكه‌سازي زير دريايي با ظرفيت 10Gbpsبه انضمام ارتقاءكاربرد FECجديد را ارائه مي‌دهد.
- امكانات آزمون براي شبيه سازي تقويت كننده‌هاي نوري انتقال در عرض اقيانوس DWDM
- سيستم نوري OLSموسوم بهWave Streamمتعلق به لوسنت تكنولژيا فراهم‌كننده انتقال DWDM 10 مگابات ثانيه زميني
مسئله اصلي در يكپارچه‌سازي شبكه‌هاي زيردريايي، تامين تجهيزات تبديل سيگنال دهي و همچنين وفق دادن مشخصات تجهيزات واسطه‌اي است.
ميان كاري بين تجهيزات OXC,SLTEاز جمله تلاش‌هاي عمده‌اي است كه در تامين خدمات جديد مبتني بر طول موج صورت گرفته‌است. در عين حال، اتصال دهندگي شبكه يكپارچه بين تجهيزات زميني وزيردريايي منجر به سيستم‌هاي مديريتي شبكه يكنواخت جهاني مي‌شود. نتايج آزمون شبكه سازي حاكي از تامين سريع طول موج انتها به انتها، مسير پشتيباني نوري متشكل از عناصر شبكه زميني و زيردريايي و همچنين ترابري ترافيك IP ازطريق اتصال دهندگي طول موج كانال شبكه زميني مي‌باشد.
الگوهاي شبكه سيستم زير دريايي نسل جديد
شبكه مبتني بر OXC به سادگي با قرار دادن OXC در هر گره در شبكه جهاني فرابر خصوصي قابل اجرا واستفاده است. از سوي ديگر، بكارگيري شبكه جهاني OXCدر شبكه زير دريايي مشترك متعلق به كنسرسيومي متشكل از چند فرابر، مقداري پيچيده است چرا كه هر شركت فرابر بايد يحتمل از OXCهاي ساخت شركت خاصي در شبكه زميني خود استفاده وبه همان صورتي كه ساير شركت‌هاي فرابر اتصال انتها به انتها را بر قرار مي كنند، عمل كنند.
يكي از روش‌ها، استفاده ازBGPنظير به نظير حوزه‌هاي شبكه‌هاي مختلف است كه در شكل شماره 7 نشان داده شده است. هر شركت فرابر از طريق تجهيزات موسوم بهNNIو با همبندي نظير به نظيرBGP به شبكه زيردريايي متصل مي‌شود و به صورت تسهيمي از اين شبكه استفاده مي‌كند. سهم هر فرابر به منزله شبكه خصوصي VPN آنها مي‌باشد.
روش ديگر، تسهيم شبكه مبتني بر زوج‌هاي فيبر مي‌باشد. با بخش كردن شبكه نوري به زوج‌هاي فيبر، هر شركت فرابر قادر است سهمي از ساختار شبكه زيردريايي را به خود اختصاص دهد. شبكه هر فرابر(Carrier)، يك سيستم OXC است كه ساخت فروشنده خاصي مي‌باشد كه به ايستگاه زميني متصل شوند. اين مسئله در شكل 8 نشان داده شده است.
در اين ساختار، اين شركت‌ها قادرند هر يك بطور مستقل، شبكه‌اي را شكل دهند و مسائل مربوط به ميان كاري تجهيزات ساخت فروشنده‌هاي مختلف را رفع كنند.
نتيجه گيري: در اين مقاله نشان داده است كه ساختار شبكه نوري كه از تجهيزات مبتني بر طول موج و همبندي سوددهي نوري استفاده مي‌كند. قادر است شبكه زير دريايي نسل جديد را متحقق كند و قابليت‌هاي زير را ارائه دهد:
- يكپارچگي شبكه‌هاي زميني و زير دريايي، ارتقاء مسائل اقتصادي، قابليت توسعه و انعطاف و مديريت شبكه
- ترابري كارا و مؤثر ترانك داده و IPجهاني انتها به انتها.
نويسنده:شو يا ما مو تو
آزمايشگاهKDDI-آمريكا






گرداوری:کامران مقاره عابد
Kamran.mogharehabed@gmail.com

ورشکستگی غول های مخابراتی
"تئوري پراسپكت" در مقابل نظريه مطلوبيت

در سال‌هاي 2000 و2001 ميلادي، سرمايه‌گذاري در بخش مخابرات، اولويت و طرفداران بسياري داشت، زيرا سود بيست و چند درصدي را براي سرمايه‌گذاران نويد مي‌داد و از اين لحاظ بي‌رقيب بود اما در سال 2002 جهانيان، شاهد بزرگ‌ترين ورشكستگي تاريخ سرمايه‌داري، در نمونه شركت مخابراتي "ورلدكام" به همراه شركت‌هاي كوچك و بزرگ ديگري بودند و در پي اين ورشكستگي‌ها، بازارهاي بورس در اروپا و آمريكا، با نوسان‌هاي شديد روبرو گرديد. از اين رو، بسياري از تحليل‌گران بازارهاي مخابراتي اروپا و آمريكا، به تحليل رابطه علت ومعلولي اين ورشكستگي‌ها پرداختند. برخي از ايشان علت را دستكاري اعداد و ارقام ترازنامه‌ها توسط مديران مالي دانستند و عده‌اي نيز حادثه يازدهم سپتامبر را ريشه اين ورشكستگي‌ها قلمداد كردند. اما نكته اصلي را آنها هنوز در نيافته بودند، زيرا دستكاري اعداد و ارقام ترازنامه‌هاي مالي و حسابداري، را نمي‌توان علت ورشكستگي شركت "ورلدكام" دانست بلكه معلول آن است و حادثه يازدهم سپتامبر اگر چه به جهانگردي، هتل‌داري، هواپيمايي و ... ضرر رساند اما تمايل به تلفن زدن و تماس گرفتن از طريق اينترنت و تلفن‌هاي همراه را افزايش داد.پس علت اين ورشكستگي‌ها را بايد در جاي ديگر جست‌وجو كرد.
در تحقيقات بعدي، تحليل‌گران متوجه روند پرشتاب خريد شركت‌هاي كوچك توسط شركت‌هاي بزرگ در سال‌هاي اخير شدند و حرص و ولع غول‌هاي مخابراتي جهان را براي خريدهاي ميليارد دلاري پهناي باند طيف فركانس مورد نياز خدمات نسل سوم همراه (IMT-2000)، دو علت احتمال ورشكستگي ورلدكام و سايرين دانستند اما باز جاي اين پرسش باقي بود كه مديران هوشمند ورلدكام و مشاوران مجرب ايشان، با چه توجيه، انگيزه و نيتي، اين چنين سخاوتمندانه سرمايه‌گذاري مي‌كردند؟ پاسخ، بديهي بود، آنها (يعني مديران و مشاوران) در اصل، سرمايه‌گذاري نمي‌كنند بلكه به طور معمول، سرمايه‌گذاران نه مديرند و نه مشاور! اگر سرمايه‌داران به سادگي گول "منطق" و "پارادايم" مشاوران خود را بخورند و اين "منطق" و "پارادايم" را باور كنند كه هر چه پايگاه مشتريان و تعداد اشتراك، بزرگ‌تر باشد، درآمد، بيشتر مي‌شود و هر چه درآمد، بيشتر شود، سود بالاتر مي‌رود، خود به خود دچار انگاره و دركي خطي (Linear understanding) مي‌شوند كه همواره صادق نيست و لذا لازم نيست كسي آنها را گول زده باشد. درست هم همين است، كه در واقع، نه مديران شركت‌هاي مخابراتي و نه مشاوران ايشان، نمي‌خواستند كسي را گول بزنند. آنها هم اميدوار بودند كه سهم بزرگشان از بازار جهاني مخابرات، آنها را چنان قدرتمند كرده است، كه به زودي از بحران مالي به سلامت عبور خواهند كرد. اما رسانه‌ها، مهلت‌‌شان ندادند، كشف تقلب‌هاي برخي از مديران مالي هم مزيد بر علت شد و به زودي بسياري از شركت‌ها، سقوط كردند. در چنين اوضاع و احوالي اين پرسش اساسي مطرح شد كه:
اصلا نحوه قضاوت‌ها و تصميم‌گيري‌هاي مديران، مشاوران ودر يك كلام، ما انسان‌ها، در شرايط مخاطره‌آميز (ريسكي) و ترديد برانگيز منطقي است يا غير منطقي؟
با طرح اين پرسش، به ناگاه، همه نگاه‌ها، متوجه روان‌شناسي شد كه از سال‌ها پيش، اين پرسش را طرح كرده بود و براي يافتن پاسخ‌هاي علمي براي آن، آزمايش‌هايي را به طور تكراري، انجام داده و به نتيجه بسيار جالب توجهي رسيده بود، كه برخلاف عقيده اكثر متفكران چند سده اخير بود.
بايد توجه داشت كه عالي‌ترين ارمغان و دستاورد دوران روشنگري، اعتقاد به اصالت خرد و باور به عقل‌گرايي انسان مدرن بود. دانشمندان از اوائل دوران نوزايي (رنسانس) تا اواخر سده بيستم يعني در طي چهار تا پنج سده متمادي، معتقد بودند كه انسان‌ها نفع پرست‌اند و براي بيشينه كردن منافع خود، از اصول منطقي و عقل پيروي مي‌كنند. به اين ترتيب، اكثر انديشمندان مدرن، نظريه‌هايشان را بر شالوده جهاني استوار كرده بودند كه به تدريج، عقلاني‌تر و در نهايت ايده‌آل مي‌شود، جهاني كه در آن انسان‌ها، عاملان به عقل و منطق‌اند و به قول "تيلور" همين عقلانيت است كه همچون دستي نامرئي، تكاپوي آنان را خود به خود، هم سو و هم‌گرا مي‌كند. اما دكتر "كانه مان" از دانشگاه جورج ميلسون آمريكا، ثابت كرد كه انسان‌ها، مانند رايانه نيستند كه داده‌هاي اخذ شده را به شيوه‌اي منطقي، پردازش كنند و نتايج اين پردازش، همواره از قبل، قابل پيش‌بيني باشد، بلكه آنها، داده‌ها و اطلاعات دريافتي را گاهي به طور كامل، منطقي و گاهي هم كاملا غير منطقي، مورد پردازش قرار مي‌دهند و لذا غير ممكن است كه بتوان مدلي عقلاني، فرمولي منطقي و نسخه‌اي آماده را براي همه تصميم‌گيري‌ها و قضاوت انسان‌ها، يافت.
دكتر "كانه‌مان" با بياني مثبت، اين پديده رفتاري را "عقلانيت جديد با الگوهاي طبق‌بندي شده" ناميد. او در آزمايش‌هايي كه براي اثبات نظريه خويش، طراحي كرد، متوجه شد كه مخاطبان در مواجهه با يك گزينه واحد كه فقط به گونه‌هاي متفاوتي فرموله مي‌شود تصميم‌هاي مختلفي مي‌گيرند كه نظريه‌هاي قديمي اقتصاد، ناتوان از توجيه و تبيين آنهايند.
دكتر "كانه‌مان" به دفعات پرسشي مانند پرسش زير را براي مخاطبان خود مطرح كرده بود:
"نوعي بيماري (براي مثال- در روزگار ما: SARS) احتمال دارد جان 600 نفر را بگيرد. اگر با اين بيماري مقابله نشود هر 600 نفر كشته مي‌شوند يا ما اگر بخواهيم يكي از دو برنامه درماني ذيل را به اجرا درآوريم تا جان تعدادي از مبتلايان را نجات دهيم شما كدام برنامه را برمي‌گزينيد؟
الف) در برنامه‌ درماني اول، شانس صد در صدي براي نجات زندگي 200 نفر وجود دارد.
ب) در برنامه درماني دوم با احتمال يك سوم همه بيماران نجات پيدا مي‌كنند(يعني هر 600 نفر سلامت خود را باز مي‌يابند)
ولي با احتمال دو سوم هيچ يك از 600 نفر، از بيماري SARS جان به در نمي‌برند و هلاك مي‌شوند.
در عمل، اكثر پرسش شوندگان، با اطمينان خاطر، برنامه درماني اول را مي‌پسندند! حال اگر همين دو برنامه، طوري فرموله شود كه پيامدهاي مرگبار هر يك از آنها با وضوح بيشتري نشان داده شود، مخاطبان رفتارهاي ديگري را از خود بروز مي‌دهند. اين بار برنامه‌هاي درماني مذكور بدون تغيير در مضمون، اين طور بيان مي‌شوند:
ج) در برنامه درماني اول، چهارصد نفر به طور قطع خواهند مرد.
د) در برنامه درماني دوم، به احتمال يك سوم، هيچ كس نمي‌ميرد ولي به احتمال دو سوم، هر 600 نفر مي‌ميرند.
به اين ترتيب، صورت مسئله‌هاي مطرح شده، ثابت مانده بود و تنها شيوه بيان دگرگون شده بود. اين بار، همان‌طور كه مشاهده مي‌شود، قطعيت در شيوه بيان برنامه‌هاي درماني اول، بالاتر از قطعيت در برنامه درماني دوم است و بيشتر مخاطبان آقاي دكتر "كانه ‌مان" در مواجهه با اين دو برنامه درماني، گزينه‌اي را كه قطعيت كمتري دارد پسنديدند. يعني برنامه درماني دوم را انتخاب كردند و حال آن كه قبلا برنامه درماني اول را ترجيح داده بودند.
لذا دكتر كانه مان، به همراه همكارش، دكتر آموس ته‌ورسكي، كه در سال 1996 چشم از جهان فرو بست، طي دو دهه كار مشترك، به تبيين "روان‌شناسي كوته بيني" به هنگام مواجهه با ريسك، پرداختند.
تا اين كه اقتصاددانان نيز با خواندن يكي دو مقاله از ايشان، از نظريه‌هاي رسمي خود دست برداشتند و بر نتايج كار "كانه مان" به ورسكي و دانشجويان و همكاران‌شان صحه گذاشتند به طوري كه بالاخره در سال 2002 جايزه نوبل اقتصاد به دكتر "دانيل كانه مان" (به اتفاق "ورنون اسميت" زيرا "ته ورسكي" شش سال پيش از آن در گذشته بود)رسيد. البته كار دكتر "كانه مان" هم روي اقتصاد و هم روي ساير حوزه‌هاي دانشگاهي براي مثال روي شناخت شناسي، تاثير مي‌گذارد. ليكن پيش از آنكه اقتصاددانان ويا شناخت شناسان تحت تاثير كار دكتر كانه‌مان قرار گيرند اين پرسش مطرح است كه، چرا تا پيش از انتشار نتايج آزمايش كانه مان و به ورسكي، مدل عقلاني رفتار انسان، تا اين اندازه در نظريه اقتصاد ريشه دوانده بود؟
پاسخ كانه‌مان، غافل‌گير كننده است: به خاطر ساده سازي صورت مسئله! اينكه مردم را در تعيين و تشخيص نفع، صلاح و مصلحت خود كاملا معقول فرض كنيم و فرض را بر تعميم عقلانيت بگذاريم كار بازاريابان و تحليل‌گران بازار را فوق‌العاده ساده مي‌كند و اين فرض ريشه در گذشته دارد. پنجاه و هشت سال پيش از پيروزي انقلاب كبير فرانسه، اين پرسش مطرح شد كه چگونه مردم در شرايط ترديد و خطر، تصميم‌گيري مي‌كنند؟پاسخي كه برنولي در سال 1738 به اين پرسش داد اين بود: براساس مطلوبيت! براي مثال بازرگانان پيامدهاي يك تصميم خطرناك را بر اساس و در قالب مطلوبيت‌شان ارزيابي مي‌كنند و پيامد مطلوب‌تر را بر مي‌گزينند و اين كار را در چارچوب وضعيت مالي‌شان حساب و كتاب مي‌كنند. اكنون معلوم شده است كه نظريه مطلوبيت "برنولي" داراي خطا است. كانه‌مان معتقد است كه كمتر كسي را مي‌توان يافت كه براساس بيشينه كردن مطلوبيت در چارچوب وضعيت مالي خود تصميم‌گيري كند. مردم، به كل مقداري كه شخص به دست مي‌آورد كمتر اولويت مي‌دهند و برعكس به ضرر نكردن اهميت بيشتري مي‌دهند. زيان كردن،براي آنها گناهي نابخشودني است. در واقع فرق ميان نظريه مطلوبيت برنولي و تئوري پراسپكت يا نظريه "پيش نگري"كانه‌مان، بسيار جزئي است اما همين فرق جزئي، تفاوتي اساسي در رفتارشناسي اقتصادي مردم ايجاد مي‌كند.
در نظر مردم ، ميان دو مفهوم سود وزيان تنها يك تقابل ساده و يكسان مطرح نيست. عامه مردم از زيان كردن، نفرت دارند و از آن مي‌گريزند. آنها هنگامي يك شرط‌بندي را قبول دارند و درآن شركت مي‌كنند كه تفاوت فاحشي ميان سود وزيان مطرح باشد.
فروشندگان كالاها و خدمات و مشاوران سرمايه‌گذاران، اگر بتوانند دغدغه هر نوع زيان را از خاطر خريداران يا سرمايه‌گذاران بزدايند موفق‌تر هستند.حال به بازار مخابرات، باز مي‌گرديم.
در دهه پاياني سده بيستم، خصوصي‌سازي و آزادسازي باعث شد تا به جاي يك شركت مخابراتي انحصاري در عرصه يك كشور، براي مثال آلمان، هزاران شركت كوچك وبزرگ سر برآورند.
بر خلاف شركت‌هاي بزرگ كه داراي ارثيه‌اي از فناوري‌هاي انتقال و سيستم‌هاي سوئيچينگ قديمي‌ هستند، شركت‌هاي نوظهور، خود را با فناوري جديد، تجهيز مي‌كردند و به خاطر كوچك و انعطاف‌پذير بودن و در ضمن با برخوردار بودن از حمايت‌هاي مرجع تنظيم بازار مخابرات، كه مايل به حفظ رقابت ودامن زدن به آن است، به سرعت بر سهم بازار و پايگاه مشتريان خود مي‌افزودند. به اين ترتيب، سرمايه‌گذاري و هزينه كردن براي دسترسي به فناوري جديد به هر قيمت و گسترش بازار وبزرگ‌تر كردن پايگاه مشتريان، دو رمز موفقيت به شمار مي‌آمد و هر شركتي كه داراي اين دو شرط بود، سرمايه‌گذاران بيشتري را جلب مي‌كرد و ارزش سهامش در بازار بورس، بالاتر مي‌رفت.
بازار مخابرات چنان داغ شد كه ديگر كمتر كسي به مخاطره و ريسك مي‌انديشيد! و اين بزرگ‌ترين مخاطره‌اي است كه ممكن است براي يك بازار پيش آيد. در ضمن، دولت‌ها هم در بي‌خردي و بي‌اعتنايي به منطق، گوي سبقت را از بخش خصوصي ربودند. از سويي، برگزاري مزايده‌هاي بزرگ دولتي براي فروش پهناي باند نسل سوم همراه و از سوي ديگر،‌ "از شوق حليم در ديگ" نسل سوم افتادن شركت‌كنندگان در مزايده‌ها، ضربه نهايي را بر بازار مخابرات وارد كرد.
مديران شركت‌ها، نخست به ضرر و زيان ناشي از هزينه به نسبت بالاي نگهداري و بهره‌برداري سيستم‌هاي قديمي، پربها دادند و آن را مطلق كردند و در مقابل، بر منافع احتمالي فناوري و سيستم‌هاي جديد تاكيد و تكيه و تبليغات فروشندگان در اين زمينه را بيش از حد باور كردند و لذا زير بار قرض‌هاي سنگين رفتند در حالي كه اغلب نتوانستند از فناوري‌ها و سيستم‌هاي جديد آن طور كه بايد و شايد استفاده لازم را ببرند. آنها همچنين بدون در نظر گرفتن هزينه‌ها،به خريداري شركت‌هاي كوچك‌تر پرداختند. شايد دلالان اين گونه خريد وفروش‌ها تنها برندگان واقعي معاملات ميان شركتي بودند. به اين ترتيب عصر و انگاره "كوچك، زيباست" به سرعت دگرگون شد و دوباره در عرصه خصوصي‌سازي و آزادسازي شده‌اي كه مدعي رقابت منصفانه و جوانمردانه بود، غول‌هايي ظاهر شدند بسيار بزرگ‌تر از انحصارات دوران قبلي.
از نظر منتقدي كه با ديد "كانه مان" بر اقتصاد مخابرات سال‌هاي اخير مي‌نگرد، دور باطل هزينه كردن به هر قيمت براي رسيدن به سهم بزرگ‌تري از بازار، علت اصلي ورشكستگي ورلدكام و ديگران است.
نتيجه‌گيري:
نتيجه‌اي كه براي بازار مخابرات كشوري در حال توسعه مي‌توان گرفت، از اين قرار هستند:
1-‌ فروشندگان "فرافن" يا "هاي تك" براي فروش محصولات جديد خودبسيار تبليغ مي‌كنند، كه هزينه نگهداري و بهره‌برداري اين سيستم‌ها،بسيار پائين و ظرفيت و قابليت بهره‌برداري از آنها، بسيار بالاست. البته چه بسا اين گفته‌ها، درست باشند اما هيچكدام از دو مزيت مذكور، هدف نيستند ولي قادر هستند به خاطر پيچيدگي و هزينه بالا، مانع از رسيدن مديريت‌ها به هدف اصلي شركت ها يعني بيشينه كردن سود شوند.
2-‌ هدف، رسيدن به سودي معقول و مطلوب است و اگر هزينه‌هاي نوآوري و نوسازي شبكه و خريد و ادغام شركت‌هاي رقيب، اثرات نامطلوبي بر رسيدن به اين اهداف داشته باشد، بايد به نوسازي شبكه در حدي معقول پرداخت و يا از آن پرهيز كرد و آن را به حداقل رساند و اگر بزرگ‌تر شدن از طريق خريد شركت‌هاي ديگر به انعطاف‌پذيري شركت لطمه مي‌زند بايد آن را متوقف نمود.
3- دولت و به خصوص مرجع تنظيم بازار مخابرات كشور نبايد از آب گل‌آلود ماهي بگيرد و با گران كردن پهناي باند، بر بي‌خردي بازار دامن بزند بلكه وظيفه اصلي و اوليه آن، نظارت بر حسن اجراي آزادسازي و تنظيم بازار مخابرات است.
4- اعتقاد يك سويه به اينكه افزايش درآمد،مهم است و به هر قيمت بايد بر سهم شركت از بازار مخابرات افزود و هدف را رسيدن به رتبه‌هاي مطلوبي در رده‌بندي شركت‌هاي پر درآمد قرارداد، سخت گمراه كننده است و اگر در كوتاه مدت سرمايه‌گذاران و سهام‌داران را گول مي‌زند، در بلند مدت قادر نيست، باور آنها را نسبت به سلامت اقتصادي شركت جلب كند.
5- نظريه پيش نگري "كانه مان"، اگر چه انتقادي است بر مدل عقلاني رفتار بازار و در واقع بي‌عقلي ذاتي آن نشان مي‌دهد، مديران اقتصادي را به عقلانيت دعوت مي‌كند. اين بدان معنا است كه عقلانيت حكم مي‌كند در نسبت سود و زيان بازنگري و تجديد نظر كنيم. زيان كردن، حرام نيست، "تابو" نيست و گناه محسوب نمي‌شود بلكه تنها "آن روي سكه" اقتصاد است.
مديران شركت‌هاي مخابراتي در وضعيت‌هاي رقابتي نبايد مسائل را ساده‌سازي كنند و به سادگي از پارادايم‌ها يا گفتمان غالب، پيروي كنند. زيرا گاهي اين پارادايم‌ها، خوش خيالي و خوش باوري خام انديشانه‌ هستند. هر اندازه شرايطي كه در آن قضاوت و تصميم‌گيري مي‌كنيم، مخاطره‌آميزتر باشد بايد از مدل‌سازي پيچيده‌تري براي تحليل بازار استفاده كنيم، تا قادر به پيش‌نگري و انتخاب راهكارهاي درست شويم.


گرداوری:کامران مقاره عابد
Kamran.mogharehabed@gmail.com

ارايه خدمات همزمان صوت و داده روي

شبكه هاي بي سيم

چكيده
در سال هاي اخير، دو فناوري بالنده به نام هاي شبكه ي رايانه اي بي سيم (WLAN) وارتباطات صوتي اينترنتي (VoIP) ظهور كرده اند. منظور از فناوري WLAN ، ايجاد شبكه هاي رايانه اي بي سيم است و فناوري VoIP نيز عبارت است از ارسال داده هاي ديجيتالي تماس هاي تلفني ، به صورت بسته هاي داده با استاندارد IP ، ازطريق شبكه اينترنت. با گسترش دو فناوري فوق، فكر تركيب آن دو مطرح شده كه با نام تركيبي ارتباطات صوتي برشبكه ي رايانه اي بي سيم (VOWLAN) شناخته مي شود. هدف از تركيب دو فناوري، بوجود آوردن امكان برقراري مكالمات تلفني به صورت VoIP ، بر روي شبكه هاي بي سيم WLAN است.
معروف ترين استانداردWLAN ، استاندارد IEEE 802.11 است كه بيشتر با نام ديگر آن‌ يعني، استاندارد ,واي- فاي ، شناخته مي شود. به وسيله اين استاندارد، رايانه ها،‌ گوشي هاي تلفن و ساير وسايل مي توانند به صورت بي سيم، به راحتي و بدون اشكال در ارتباط باشند.
از طرف ديگر،‌ VoIP در سال هاي گذشته به عنوان يك فناوري موفق و مقرون به صرفه براي برقراري تماس هاي تلفني، در مقايسه با شبكه هاي مبتني بر مدار، ‌مطرح شده است. با فناوري VoIPمي توان داده و صوت رابه طور همزمان در شبكه هاي رايانه اي ،‌ منتقل كرد‌.
تركيب دو فناوري واي – فاي (WLAN) و VoIP با نام هاي مختلفي خوانده مي شود كه مهم ترين آن ها عبارتند از فناوريVOWLAN يا فناوري تلفن واي - فاي. اهميت فناوريVOWLAN در افزايش كارايي حاصل از به كارگيري آن در ادارات ، موسسات و كارخانجات است. به كارگيري فناوريVOWLAN ، با فراهم آوردن امكان جابجايي كاركنان در محيط كار ( به خصوص در كارخانجات)، باعث افزايش توليد و به تبع آن سود حاصله مي شود. مطالعات و تجارب عملي نشان مي دهد كه اين مقدار از افزايش سود ، هزينه لازم براي ايجاد سامانه مبتني بر فناوريVOWLAN را جبران مي كند.
فناوري DECT اصلي ترين رقيب فناوريVOWLAN در بازار است و براي ارايه خدمات تماس بي سيم به كار مي رود ولي بر اساس استاندارد اينترنت IP نيست. به همين دليل فناوري DECT مشكلات و كاستي هاي ناشي از به كار بردن استاندارد اينترنت IP را ندارد ولي از سوي ديگر براي قرار گرفتن در شبكه هاي نسل آينده كه به طوركامل مبتني بر IP هستند، مشكل دارد.
هدف از اين نوشتار، معرفي دو فناوريVOWLAN و فناوري DECT‌ است. پس از معرفي اجمالي، ‌بازار موجود براي فناوريVOWLAN ، مزاياي آن و چالش هاي موجود بر سر راه توسعه اين فناوري، بررسي مي شود. آن گاه فناوري DECT‌ معرفي مي شود و سپس، فناوريVOWLAN با فناوري DECT مقايسه مي گردد. در نهايت هم نتيجه گيري انجام مي شود.
معرفي فناوريVOWLAN
دو فناوري WLAN وVoIPازفناوري هاي مهم موجود در بازار هستند. منظور از فناوري WLAN شبكه هاي رايانه اي بي سيم است و فناوري VoIP نيز عبارت است از ارسال داده هاي ديجيتالي تماس تلفني ، به صورت بسته هاي داده با استاندارد IP ، بر شبكه اينترنت. با گسترش دو فناوري فوق، فكر تركيب آن دو فناوري مطرح شده است. هدف از تركيب دو فناوري، برقرار كردن تماس هاي تلفني به صورت VoIP ، بر روي شبكه هاي WLAN است. در اين شبكه ها، افراد با استفاده از گوشي هاي مخصوص ، به صورت بي سيم به شبكه رايانه اي متصل مي شوند و تماس ها به صورت VoIP از طريق شبكه رايانه اي بي سيم بر قرار مي گردد.
فناوري WLAN ، يكي از فناوري هاي مهم در زمينه ايجاد امكان جابجايي (Mobility) در شبكه هاي رايانه اي است. استاندارد فناوري WLAN ، با واي – فاي و يا IEEE 802.11 شناخته مي شود. در سال 2002، تعداد آنتن هاي واي – فاي و همچنين وسايلي كه مي توانند با آنتن هاي فوق در ارتباط باشند ( و در حقيقت به شبكه متصل شوند)‌، نسبت به سال قبل حدود 80% رشد داشته است. همچنين در سال 2003، تعداد 10 ميليون از آنتن هاي واي – فاي در كل دنيا به فروش رفته است. ] مرجع 1[
فناوري VoIP نيز با كاهش سطح تعرفه هاي مكالمات تلفني، هم توسط شركت هاي مخابراتي و هم توسط كاربران به خوبي شناخته شده است. استفاده از اين فناوري باعث كاهش هزينه هاي مكالمات، به خصوص مكالمات راه دور شده است. در ادارات و موسسات بزرگ، صرفه جويي حاصل ازكاهش هزينه ها، سرمايه گذاري براي توسعه سامانه هاي تلفن داخلي مبتني بر فناوري VoIP را در اكثر مواقع توجيه مي كند.] مرجع 1[
تركيب دو فناوري WLAN و VoIP ، ركن اصلي فناوريVOWLAN است. هدف از اين فناوري جديد،‌ به دست آوردن همزمان مزاياي دو فناوري WLAN و VoIP با هدف كاهش هزينه ها و افزايش كارايي در موسسات و كارجانجات بزرگ است.
بازار فناوري VOWLAN
مانند ساير فناوري ها، در مورد فناوري VOWLAN نيز بازار مهم ترين عامل تعيين كننده است. تحقيقات و تجارب عملي نشان مي دهد كه موسسات و كارخانجات مي توانند با به كارگيري فناوري VOWLAN با كاهش هزينه مكالمات (به خصوص مكالمات راه دور) و افزايش كارايي، هزينه هاي خود را كاهش داده و سود را افزايش دهند.
با ايجاد شبكه بي سيم مبتني بر فناوري VOWLAN ، سود شركت ها و موسسات به دو دليل افزايش مي يابد. اولا، به دليل آن كه كارمندان در حال حركت در محوطه، بوسيله گوشي هاي VOWLAN همواره در دسترس هستند، كارايي و بهره وري در محيط كاري افزايش مي يابد كه به نوبه خود موجب افزايش سود خواهد بود. ثانيا، با برقراري مكالمات تلفني بوسيله استاندارد IP، هزينه مكالمات كاهش مي يابد و در نتيجه به افزايش سود،‌ كمك خواهد كرد.] مرجع 2[
با توجه به مطالب فوق، مهم ترين موسسات و كارخانجاتي كه مي توانند از منافع فناوري VOWLAN بهره مند شوند، آنهايي هستند كه كارمندان و يا كارگران آنها معمولا در محل كار جابجا مي شوند و ساعاتي كه پشت ميز خود سپري نمي كنند‌، در مقايسه با كل ساعت كار، نسبت بزرگي را تشكيل مي دهد. به عنوان مثال مي توان به پرستاران بيمارستان ها، معلمان در محيط مدرسه، فروشندگان مغازه هاي بزرگ، مهندسان اجرا و نظارت در پرو‍‍ژه هاي ساختماني، و كارگران در كارخانجات بزرگ اشاره كرد. هرگاه ارتباط مديران با اين گونه كاركنان همواره برقرار باشد(‌ از طريق محصولات فناوري VOWLAN)، مي توان انتظار داشت كه كارايي و بهره وري به طور قابل ملاحظه ايي افزايش يابد.] مرجع 2[
گذشته از موسساتي كه كاركنان آنها معمولا در محل كار جابجا مي شوند، دو بخش ديگر از بازار، به عنوان بخش هايي وجود دارند كه در آينده مي تواند مورد توجه توليد كنندگان محصولات فناوري VOWLAN قرار گيرد. اولين بازار مربوط به محل هاي عمومي پر رفت و آمد مانند فرودگاه ها، هتل ها، رستوران ها، محل هاي نمايشگاه ها و يا همايش ها، ايستگاه هاي راه آهن و مكان هاي مشابه آن است. دومين بازار نيز مربوط به منازل و شركت هاي كوچك است. با كاهش قيمت محصولات فناوري VOWLAN،‌ اين دو بخش بازار به تدريج مورد توجه قرار خواهند گرفت. ] مرجع 2[
شكل (1)‌ تعداد گوشي هاي تلفن مبتني بر فناوري VOWLAN را در طي سال هاي 2004 تا 2005 ميلادي نشان مي دهد. اين تعداد كه در سال 2004 برابر 113 هزار بوده، پيش بيني مي شود كه در پايان سال 2005 به دو ميليون عدد افزايش يابد. اين ميزان رشد سريع نشان گر ميزان تقاضا براي بازار و استقبال از فناوري VOWLAN است. ] مرجع 3[
معرفي فناوري DECT
استاندارد(Digital Enhanced Cordless Telecommunications ) DECT براي استفاده در فناوري مخابرات بي سيم طراحي شده است. اين استاندارد در اروپا تدوين شده و استفاده از آن، به طور مداوم، در بازار مخابرات در حال گسترش است. استاندارد DECT مي تواند با بسياري از استاندارد هاي ديگر شبكه مانند GSM ، ISDN و PSTN ارتباط برقرار نمايد. استاندارد DECT در سال 1992 تدوين شده و اولين محصول مطابق با اين استاندارد توسط شركت اوليوتي ارائه شده است.
خصوصيات مهم اين فناوري به شرح ذيل است:
پايين بودن هزينه هاي ايجاد شبكه DECT نسبت به فناوري هاي مشابه
امكان جابجايي آسان براي كاربران
بالا بودن كيفيت مكالمات (‌ قابل مقايسه با شبكه هاي تلفن سيمي )
سطح بالاي امنيت در اين شبكه
تراكم كاربران مي تواند بسيار بالا باشد
راه اندازي اين شبكه ها سريع و آسان است
كاربرد هاي مهمي كه استاندارد DECT در آن استفاده مي شود بسيار گسترده است. دو زمينه ايي كه استاندارد DECT در آن ها پيشرفت خوبي داشته است عبارتند از:
شبكه هاي تلفن محلي بي سيم‌: در اين كاربرد با نصب تعدادي از ايستگاه هايBTS ا، شبكه تلفن محلي ايجاد مي گردد كه افراد در آن مي توانند مانند شبكه هاي تلفن ثابت، ولي از طريق گوشي هاي بي سيم DECT ، تماس هاي معمولي خود را برقرار نمايند. در اين شبكه BTS استاندارد DECT ، به وسيله ارتباطات سيمي، به شبكه PSTN معمولي متصل مي شود.
كاربرددر سامانه تلفن داخلي PBX : ادارات و شركت ها مي توانند بوسيله استاندارد DECT ، شبكه هاي تلفن داخلي PBX را به طور بي سيم ايجاد نمايند. گوشي هاي بي سيم اين امكان را ايجاد مي كنند تا افراد در داخل محيط كاري همواره در دسترس باشند. اين امكان،‌مخصوصا در مورد اداراتي كه كارمندان داراي جابجايي بيشتر هستند،‌ مانند كارخانجات و بيمارستان ها، داراي اهميت بيشتر است. هزينه كمتر ايجاد تلفن داخلي PBX و همچنين افزايش كارايي ادارات و شركت ها در اثر آن، مي تواند توجيه كننده به كارگيري استاندارد DECT باشد.
چالش هاي رودرروي فناوري VOWLAN
براي ايجاد و به كارگيري شبكه هاي مبتني بر VOWLAN، چالش هاي زير بايستي مورد توجه قرار گيرند: . ] مرجع 4[
تاخير و كيفيت پايين صوت
پوشش ناقص و مساله قطع و وصل شدن تماس ها
تاخير ايجاد شده در اثر فراگردي(رومينگ)
مساله امنيت شبكه
مساله ارسال مجدد بسته هاي حذف شده
ظرفيت پايين شبكه و تعداد كم تماس هاي همزمان
كيفيت خدمات داده و صوت
مساله مصرف توان
هر كدام از موارد فوق در زير به طور مختصر توضيح داده مي شود: . ] مرجع 4[
تاخير و كيفيت پايين صوت
در استاندارد TCP/IP حداكثر تاخير مجاز براي بسته هاي داده 120 ثانيه است. در حالي كه، استاندارد ITU G.114 ( كه براي كيفيت صوت تدوين شده)،‌ حداكثر تاخير قابل قبول در كاربرد هاي صوت را برابر 150 ميلي ثانيه تعيين كرده است. از اين رو، تاخير ي كه در انتقال بسته هاي داده در استاندارد TCP/IP ايجاد مي شود، احتمال دارد كه منجر به ايجاد اختلال در برقراري تماس هاي صوتي از طريق شبكه هاي اينترنت گردد.
از سوي ديگر، بسته هاي داده مربوط به يك لحظه از مكالمه ممكن است پس از عبور از شبكه مبتني بر استاندارد TCP/IP، با تاخير هاي غير يكسان به سمت گيرنده برسند. اين امر باعث مي شود كه تبديل مجدد بسته هاي داده به صوت، در طرف گيرنده،‌ با مشكل مواجه شود. براي جلوگيري از تاخير هاي نابرابر، از ميانگير هاي مياني استفاده مي شود كه خود اين ميانگير ها، باعث افزايش تاخير كلي در مسير بسته هاي داده خواهد شد.
با توجه به اين كه ميزان تاخير در شبكه مبتني بر استاندارد TCP/IP، با پهناي باند نسبت معكوس دارد، براي حل مشكل تاخير،‌بايستي پهناي باند شبكه به ميزان كافي بالا باشد تا حداكثر تاخير بسته هاي داده از 150 ميلي ثانيه بيشتر نگردد. بنابراين،‌ شبكه هاي مبتني بر VOWLAN بايد داراي پهناي باند بالا باشند تا بتوان از آنها براي برقراري مكالمات،‌ استفاده كرد.
پوشش ناقص و مساله قطع و وصل شدن تماس ها
نواحي تحت پوشش هر آنتن VOWLAN به شكل دايره است. از اين رو، براي تحت پوشش قرار دادن مناطق وسيع تر بايد از چندين آنتن استفاده نمود. در برخي موارد،‌ به دليل طراحي نامناسب و تعيين غلط مكان آنتن ها، مناطقي از اداره و يا شركت تحت پوشش قرار نمي گيرد. در اين نواحي كه تحت پوشش هيچ آنتني قرار ندارد،‌ امكان برقراري تماس با شبكه وجود ندارد. همچنين،‌ ممكن است فردي كه در حال قدم زدن است، مانند آنچه در شبكه تلفن همراه رخ مي دهد، هنگام رد شدن ‌از يكي از نواحي فوق، صدا را به صورت قطع و وصل شونده دريافت كند.
تاخير ايجاد شده در اثرفراگردي( رومينگ)
همان گونه كه در بخش قبل اشاره شد، براي تحت پوشش قرار دادن ناحيه اي وسيع، بايد از چندين آنتن استفاده كرد. هنگام حركت در محوطه فرد ممكن است به دفعات از ناحيه تحت پوشش يك آنتن به ناحيه تحت پوشش آنتني ديگر عبور كند. هنگام عوض شدن آنتني كه فرد را تحت پوشش قرار مي دهد، بايستي يك رشته عمليات و تبادل داده بين آنتن ها صورت گيرد تا امكان برقراري ارتباط از طريق آنتن جديد، به وجود آيد. انجام اين عمليات و تبادل داده،‌ مستلزم صرف زمان و در نتيجه ايجاد تاخير در ارسال بسته هاي داده است. به اين تاخير،‌در اصطلاح، تاخير ايجاد شده در اثر دست به دست شدن ( Handover) گفته مي شود.
مساله امنيت شبكه
پروتكل امنيتي استاندارد IEEE 802.11 داراي مشكلاتي بوده است. در نسخه جديد استاندارد، پروتكل جديد واي - فايProtected Access(WPA) با عنوان پروتكل امنيتي به كار رفته است. اين پروتكل جديد، روش هاي جديد امنيت شبكه را مورد استفاده قرار داده است. انجام محاسبات لازم پروتكل جديد WPA ، بدليل زياد بودن حجم عمليات ، ممكن است 500 تا 1500 ميلي ثانيه طول بكشد. اين مدت زمان، مستقيما به تاخير بسته ها اضافه مي شود. اضافه شدن تاخير نيز، باعث كاهش كيفيت مكالمات خواهد شد.
مساله ارسال مجدد براي بسته هاي حذف شده
در استاندارد TCP/IP، بسته هاي داده ايي كه بنا به هر دليلي، به گيرنده نرسيده اند، تشخيص داده شده و توسط فرستنده، دوباره ارسال مي شود. ارسال مجدد بسته هاي مفقود شده،‌ در كاربرد هايي كه هدف برقراري مكالمات است، با عث افزايش تاخير بسته ها مي شود. بنابراين،‌ ارسال مجدد بسته ها، باعث كاهش كيفيت مكالمات خواهد شد.
ظرفيت پايين شبكه و تعداد كم تما س هاي همزمان
مطابق مطالب فوق، تاخير مهم ترين مشكل برقراري تما س هاي تلفني بر روي شبكه هاي مبتني بر استاندارد TCP/IP است. با توجه به اين كه ميزان تاخير، با پهناي باند نسبت معكوس دارد، براي حل مشكل تاخير،‌ بايستي پهناي باند شبكه به ميزان كافي بالا باشد تا حداكثر تاخير بسته هاي داده از حد مجاز بيشتر نگردد. بنابراين،‌ شبكه هاي مبتني بر VOWLAN بايد داراي پهناي باند بالا باشند تا بتوان از آن ها براي برقراري تماس،‌ استفاده كرد. بنابراين، با در دسترس بودن يك ميزان پهناي باند ثابت، تعداد تماس هايي كه مي تواند به صورت همزمان در شبكه برقرار باشند، محدود است. با توجه به مشخصات ذكر شده در استاندارد IEEE 802.11 ، تعداد تماس همزمان به 5 الي 7 مكالمه محدود مي شود.
كيفيت خدمات داده و صوت
با توجه به اينكه تاخير بسته ها مي تواند در كاربرد هاي VOWLANكيفيت مكالمات را به شدت كاهش دهد، از اين رو تمهيداتي براي دادن اولويت بالاتر به بسته هاي صوت بايد ايجاد گردد. در اين نوع شبكه ها،‌با بيشتر شدن تعداد مكالمات، پهناي باندي كه در شبكه مي توان به عبور بسته هاي داده اختصاص داد، كاهش مي يابد.
مساله مصرف توان
مساله مصرف توان در كاربرد هاي جديد بسيار مهم است. وسايل الكترونيكي مبتني بر VOWLAN براي تبادل داده در شرايط گوناگون،‌ به مصرف توان متفاوتي نياز دارند. در استاندارد VOWLAN ، با كاهش فاصله فرستنده از آنتن، امكان ارسال داده با نرخ بالاتري فراهم مي شود. از اين رو، با كاهش فاصله وسايل الكترونيكي از آنتن ها،‌ نرخ ارسال داده بالاتر خواهد بود كه منجر به كاهش زمان مكالمه مي كردد. از سوي ديگر، به دليل كاهش زمان ارسال داده، مصرف توان كاهش خواهد يافت.
مقايسه فناوري DECT و VOWLAN
در حال حاضر برآورد مي شود كه در دنيا حدود 80% از تعداد كاركنان، در محيط كار، داراي جابجايي هستند. از اين رو اهميت استفاده از سامانه هاي تلفن داخلي بي سيم ( چه DECT و چه VOWLAN ) مشخص مي شود. در مورد مقايسه اين دو فناوري موارد زير به صورت خلاصه مطرح مي باشند:
عليرغم تبليغات فراوان در مورد مزاياي فناوري VOWLAN، قبل از آن كه اين فناوري فراگير شود بايستي بسياري از مشكلات فني ذكر شده در بخش فوق، مرتفع گردد.
سامانه هاي DECT مبتني بر شبكه هاي PSTN است ولي سامانه هاي VOWLAN بر استاندارد اينترنت IP است. از اين رو سامانه هاي VOWLAN براي قرار گرفتن در آرايش شبكه نسل بعدي ، داراي قابليت بيشتري است.
به دليل آنكه فناوري DECT قبل از فناوري VOWLAN وارد بازار شده، سهم بازار بيشتري را به خود اختصاص داده است كه اين سهم به مرور زمان بين دو فناوري تقسيم خواهد شد.
در حال حاضر، بدليل زياد بودن تعداد شركت ها و توليد كنندگان تجهيزات DECT ،‌ هزينه ايجاد و راه اندازي سامانه هاي DECT نسبت به سامانه هاي VOWLAN پايين تر است.
مراجع
[Ref. 1] Ashley Johnson, “Enabling voice on WLAN: a straightforward development project”.
[Ref. 2] Geri Mitchell-Brown, " WLAN,VoIP Technologies Converge To Create واي - فايTelephony ", SpectraLink Corporation, FEBRUARY 2004.
[Ref. 3] Joseph Harden, Patrick Fenton, Martin Hehir and Eoin Duggan, “ VoIP and Wireless Networking “, 4BA2 Technology Survey.
[Ref. 4] "Voice over WLAN” , white paper, Extricom company.


گرداوری:کامران مقاره عابد
Kamran.mogharehabed@gmail.com

زيرساخت‌هاي مخابراتي و اطلاعاتي

مناطق ESCWA

اهميت بخش مخابرات در دهه گذشته مورد تاكيد فراواني قرار گرفته است به طوري كه در كنفرانس توسعه جهاني مخابرات در "مارس 1998" از بخش مخابرات به عنوان يكي از مهم‌ترين و بهترين بخش‌ها در قرن جديد نام برده شده است. و نيروي تكنولوژيكي ارتباطات در پروسه دمكراسي به عنوان يك قدرت بزرگ براي تنازع جهاني جهت دستيابي به آرامش و توسعه يافتگي مورد تاكيد قرار گرفته است. يكي از چالش‌هاي كشورهاي در حال توسعه، يكسان نبودن اطلاعات در دسترس، براي تمام اقتصادها است.
اهميت بخشيدن به نقش فناوري اطلاعات 2(IT) در علم اقتصاد در انجمن اقتصادي و اجتماعي سال 2000 باعث تمايز اين انجمن از ساير بخش‌ها شده است. بيشترين چالش‌ها بر روي IT در آوريل 2000 در سطح منطقه‌اي شروع شده است. گفتگوهاي منطقه‌اي موجب شده فعاليت انجمن‌هاي اقتصادي و اجتماعي در سطح دنيا شديدتر شود. اين گفتگوها نهادها را براي تهيه گزارش‌هاي جامع براساس قوانين اتحاديه بين‌الملل براي انتقال دهنده‌هاي تكنولوژي ارتباطات و اطلاعات و نقش سياست‌هاي تشويقي مرتبط، تشويق‌ مي‌كند.
مخابرات يكي از بهترين حمايت‌كننده‌ها و ايجادكننده‌هاي كارآيي است. با رشد انتظارات از كالاهاي الكترونيكي در آينده، نقش IT براي حمايت از تجارت ساير خدمات شديدا تحت تاثير قرار مي‌گيرد.
علي‌رغم اين واقعيت كه در بسياري از كشورهاي توسعه يافته، پيشرفت سريعي در خدمات مخابرات صورت گرفته، اكثريت عمده مردم دنيا به راحتي به تلفن دسترسي ندارند.
از بيش از 600 ميليون خط تلفن داير در سطح دنيا در سال 2000 تنها 20درصد به كشورهاي در حال توسعه تعلق دارد در حالي كه اين كشورها 85 درصد از جمعيت دنيا را دارند. در سال 1996، متوسط ضريب نفوذ تلفن بين 7 درصد (كامبوج) و 99 درصد (موناكو) بوده كه براساس آن متوسط ضريب نفوذ در سطح دنيا 3/13 درصد مي‌شود كه، به نظر مي‌رسد يك متوسط گمراه كننده و نادرست است.
كشورهاي توسعه يافته با 15 درصد جميعت دنيا، داراي سهم 81 درصدي در تلفن موبايل، 91 درصد در فاكس و 97 درصد در شبكه اينترنتي مي‌باشند.
با توجه به اضافه شدن خدمات جديد ديتا، تصوير و چندرسانه‌اي به زيرساخت‌هاي جهاني، ضريب نفوذ، گوياي چگونگي بخش مخابرات نيست و براي اندازه‌گيري، وضعيت تلفن موبايل، كاربران اينترنت و كامپيوترهاي شخصي و در كل براي ارزيابي مخابرات، نياز به معيارهاي مشخصي در سطح منطقه‌اي، ملي و جهاني وجود دارد. نكته قابل توجه اين است كه، اين معيارها براي كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه داراي اختلاف زيادي است.
در سال 1994، حدود 3 ميليون نفر، كه بيشتر آنها در ايالات متحده بودند، كاربران اينترنت بودند. تا پايان سال 1999، حدود 200 ميليون نفر در سراسر دنيا از شبكه اينترنت استفاده مي‌كردند.
كارشناسان پيش‌بيني كرده‌اند كه، ممكن است تا سال 2005 حدود يك ميليارد نفر به شبكه جهاني اينترنت بپيوندند.
استفاده از شبكه‌هاي كامپيوتري و ارتباطي براي تجارت از دهه‌هاي 1960 و 1970 آغاز شده است. در دهه 80، سازمان بزرگي براي تبادل داده‌هاي الكترونيكي 3(EDI) به طور خصوصي شروع به فعاليت كرد. اين فعاليت به سرعت در تجارت الكترونيكي مورد توجه قرار گرفت و اين در شرايطي است كه اينترنت به عنوان يك "آلترناتيو" مناسب براي معاملات تجاري محسوب مي‌شود.
تا سال 2001، اينترنت بيش از 300 ميليارد دلار براي بازرگانان ارزش تجاري ايجاد كرده است. منطقه ESCWA در طبقه‌بندي خدمات پائين‌تر از متوسط دنيا قرار دارد. اين منطقه از دولت‌هاي خليج‌فارس و غير خليج تشكيل شده است. در كشورهاي عربي و حاشيه خليج‌فارس اصلاحاتي صورت گرفته است كه باعث شده متوسط ضريب نفوذ تلفن آنها بالاتر از كشورهاي غير خليج باشد.
به استثناء چند كشور در منطقه ESCWA ، حركت به سمت خصوصي‌سازي و قانون‌زدايي خدمات اوليه آغاز شده است. كشورهاي منطقه به خصوصي‌سازي خدمات موبايل و خدمات اينترنت 4(ISP) مبادرت كرده‌اند اما، همچنان در بسياري از كشورهاي منطقه ESCWA امتياز انحصاري دولت براي خدمات مخابرات وجود دارد. برخلاف انتظارات، بيشترين پيشرفت‌ها در خدمات مخابرات در مناطق حاشيه خليج‌فارس صورت گرفته كه در اين طبقه‌بندي لحاظ نشده‌اند.
علي‌رغم تلاش مسئولين در منطقه ESCWA براي كاهش تعرفه‌ها و حذف هزينه‌هاي تبعيض‌آميز براي تجار و كاربران داخلي، هنوز هزينه‌هاي بيشتر خدمات در اين مناطق بالا است.
اما با توجه به توافقات مخابراتي WTO كشورها بايد براي كاهش تعرفه‌ها (سريع‌تر از روند فعلي) به طور جدي برنامه‌ريزي كنند.
آخرين برآوردها از دسترسي به اينترنت در مناطق دنيا نشان مي‌دهد كه؛ سهم كشورهاي عربي در دسترسي به اينترنت 5 درصد از كل دنياست در حالي كه جمعيت اين كشورها 4 درصد از كل جمعيت دنياست.
با اين وجود، رشد خدمات موبايل در منطقه ESCWA بيان‌گر پيشرفت‌هاي صورت گرفته طي سال‌هاي 69-1999 در اين مناطق است هر چند اين رشد مثل ساير كشورها و اقتصادهاي مشابه نبوده است.
براساس اين جدول، كشور مصر 115 درصد رشد مركب سالانه در كاربران اينترنت و 287 درصد رشد در مشتركين موبايل داشته است (در سال 1999) با اين وجود نسبت به متوسط جهاني از تراكم جمعيت كمتري برخوردار بوده است. دولت عربستان، در سال 1998 با صدور مجوز استفاده عموم از اينترنت، برآورد كرده بود. تعداد كاربران به 140 هزار نفر برسد اما با توجه به تعرفه‌هاي بالا و محدوديت دسترسي، تعداد كاربران در 1999 به 100 هزار نفر هم نرسيده بود. بخش مخابرات اين كشور نيز پيش‌بيني كرده بود تا پايان سال 2003 تعداد مشتركين موبايل به 3 ميليون نفر برسد.
عراق در سال 1980 يكي از بهترين شبكه‌هاي مخابرات را داشته اما در سال 1999 از تمامي كشورهاي منطقه عقب مانده است. در سال 1999، كمتر از 350 هزار خط تلفن در اين كشور در شرايط مناسبي قرار داشت كه ضريب نفوذ كمتر از يك را نشان مي‌داد در آن زمان برآورد شده بود اين كشور به 140 هزار خط تلفن ديگر احتياج دارد و هزينه مورد نياز براي رشد قابل قبول بخش مخابرات اين كشور 2 ميليارد دلار است.
بخش مخابرات منطقه ESCWA بايد با يك حركت رو به جلو سريع به سمت تامين نيازهاي جهاني، دسترسي‌هاي بدون محدوديت براي عموم استفاده كنندگان گام بردارد. اين اقدامات عموما در ابعاد كوچك و متوسط بسيار پراهميت هستند و منافع زيادي از استفاده از اينترنت و تجارت اينترنتي حاصل مي‌شود و در صورت حمايت‌هاي دولت تجار نيز اعتمادشان به تجارت اينترنتي افزايش خواهد يافت.
مسئولين بخش‌هاي مخابراتي در منطقه داراي يك سري موضوعات مشترك و قابل بحث هستند. و براي ارزيابي و مقايسه ساختارهاي مخابراتي‌شان با ديگر كشورهاي منطقه و دنيا، نيازمند به روزكردن اطلاعات خود هستند. بخش بزرگي از اطلاعات توسط (ITU) تامين مي‌شود اما با اين وجود بايد در سطح ملي نيز مشابه سطوح منطقه‌اي پايگاهي براي اطلاعات ترتيب داده شود تا تصميم‌گيران براي طراحي توسعه بخش مخابرات بتوانند از آن استفاده كنند.
در منطقه ESCWA به بخش فناوري اطلاعات توجه خاصي نشده است. برآوردهاي غيررسمي نشان مي‌دهد كه تراكم كامپيوترهاي شخصي در اكثر كشورهاي منطقه پائين‌تر از متوسط جهاني است و چند كشور منطقه كه داراي تراكم كامپيوتر شخصي بالايي هستند داراي جمعيت خارجي زيادي هستند.
علي‌رغم اهميت توسعه نرم‌افزاري براي كشورهاي در حال توسعه، هيچ يك از كشورهاي منطقه نتوانسته‌اند موفقيتي در حد مناطق يا ملل توسعه يافته در صنعت نرم‌افزار به دست آورند.
براي برنامه‌ريزي در سطح منطقه موضوعات زير مورد توجه قرار گرفته است كه در تمامي كشورها براي طراحي يك برنامه توسعه‌اي در بخش مخابرات مي‌توان از آن استفاده كرد؛
- نياز به توسعه شاخص‌هاي ICT براي كمك به تصميم‌گيران منطقه در ارزيابي اطلاعات ملي و منطقه‌اي و در ساختار ارتباطي
- اهداف و روش‌هاي تهيه صنعت نرم‌افزاري در منطقه به عنوان راهي براي سهيم‌ بودن در منطقه و رقابت جهاني
- موضوع كپي‌رايت نرم‌افزاري، كه به طور خاصي مورد توجه كشورهاي در حال توسعه با سطوح درآمدي كم و متوسط كم قرار گرفته است.
- ماهيت فراگير فرهنگ جديد اينترنت و تاثير آن بر فرهنگ مناطق
- حق دسترسي به اطلاعات در حقوق بشر و ارتباط مستقيم با دولت‌هاي دمكراتيك
- استفاده از ICT براي از بين بردن موانع و كاستي‌هاي اجتماعي و اقتصادي همچون فقر، بي‌سوادي، بيماري و عدم تساوي‌هاي اجتماعي و جنسي
-‌ توسعه كاربردها با اثرات فزاينده همچون كاربردهاي آموزشي از راه دور، پزشكي تلفني و كاربردهاي تجاري الكترونيكي در ابعاد اقتصادي كوچك و متوسط.
1. Economic and Social Commission for Western Asia
2. Information technology
3. Eiectronic data interchange
4. Internet Service Provider


گرداوری:کامران مقاره عابد
Kamran.mogharehabed@gmail.com

تکرار کننده های رادیویی در شبکه های ارتباطی بیسیم همانطور که از نامشان پیداست،ابزار هایی هستند که به نوعی با تکرار و یا انعکاس و رله پیامهای ارتباطی، این پیام ها را تا فواصل دورتر از معمول ارسال می کنند و به کمک این تجهیزات، سطح پوشش شبکه تا میزان قابل توجهی افزایش پیدا می کند.
اینگونه تجهیزات معمولا در شبکه هایی که برد متداول رادیوهای دستی و خودرویی قادر به پوشش دادن بی واسطه همه اجزا و مناطق شبکه نیست به کار گرفته می شوند که در چنین حالتی ارتباطات درون شبکه ای ممکن است به دو حالت برقرار شوند.برای مثال در حالت اول در صورتیکه یک رادیو خودرویی بخواهد مستقیما با یک رادیو دستی در محدوده ای که تحت پوشش عادی (در فاصله کوتاه) شبکه قرار گرفته است ارتباط برقرار سازد ، رادیو خودرویی می تواند بدون استفاده از تکرار کننده پیام خود را مستقیما به مقصد برساند. اما اگر رادیو دستی مورد نظر خارج از برد رادیویی عادی اما در محدوده پوشش تکرار کننده شبکه قرار گرفته باشد، رادیوی خودرویی تنها قادر است تا با کمک واسطه قرار دادن تکرار کننده با مقصد مورد نظر ارتباط بر قرار نماید، چرا که در حالت دوم، توان خروجی رادیوهای شبکه به طور مستقل پاسخگوی نیازارتباطی در فاصله زیاد میان دو رادیوی مورد نظر نخواهد بود.
تکرار کننده های اولیه و قدیمی به شکلی ساده پس از دریافت پیام بر روی یک فرکانس، آن را ظبط می نمودند و پس از چند ثانیه همزمان با پخش پیام، آن را بر روی همان فرکانس دریافتی و یا فرکانس دیگری با توانی بالاتر پخش و ارسال می کردند.
اما چنین تکرار کننده هایی به علت اینکه می بایست تا زمان دریافت کامل و اتمام ظبط پیام ، ارسال آن را به تعویق می انداختند، از سرعت ارتباطات تا حد زیادی جلوگیری می نمودند. بر این اساس نسل بعدی تکرار کننده های معمولی را تکرار کننده هایی تشکیل می دادند که به صورت همزمان هنگام دریافت پیام، آن را بر روی فرکانس دیگری ارسال می کردند و ارتباط را بدون وقفه بر قرار می ساختند.
این تجهیزات سالهاست که به صورت رایج توسط اکثر شبکه های بزرگ و پیچیده رادیویی به کار گرفته می شوند اما تا اینجا چنان چه بر می آید به نظر می رسد که خود تکرار کننده ها نیز هرقدر هم که از توان خروجی بالا برخوردار باشند باز هم توانایی پوشش محدوده خاصی را دارا می باشند. اما نسل جدید تکرار کننده های رادیویی که سیستمی بر گرفته از پرتکل صوت بر روی اینترنت هستند، چندی است که نظر شرکت های بزرگ تولید کننده تجهیزات رادیویی را به خود جلب نموده اند به طوریکه شرکت هایی همچون آیکوم، میدلند رادیو، و یائسو هر کدام تکمیل و تولید چنین سیستم هایی و جالب آنکه هر یک با نامی مختص به خود ، جهت شبکه های تجاری و حرفه ای در دستور کار خود قرار داده اند و نمونه هایی را تولید و عرضه کرداه اند.

سیستم های انتقال رادیو بر روی اینترنت همانگونه که ذکر شد برگرفته و یا بخشی از پروتکل صدا بر روی اینترنت است که هم اکنون در سراسر دنیا کاربرد میلیونی پیدا نموده است. اما آنچه که توجه سازنده گان تجهیزات ارتباطی را به سوی این گونه سیستم ها جلب نموده برد زیاد و قابلیت انتقال مکالمات رادیویی تا فواصلی جهانی و حتی بین قاره ای را شامل می شود که این موضوع از جهت کاربران رادیو آماتوری اهمیت بیشتری خواهد داشت.

در ادامه با بررسی چند سیستم ساخته شده توسط شرکت های رادیویی ،به عنوان نمونه قابلیت های مختلف آنها را بررسی خواهیم کرد.

شرکت آیکوم که نام سیستم تولیدی خود را مجموعه دی - استار معرفی نموده است، اظهار داشته که این سیستم با به کار گیری تجهیزات دیجیتالی، قابلیت تبادل دیتا را نیز علاوه بر صوت و مکالمات رادیویی به همراه می آورد.

این سیستم قابلیت برقراری ارتباط به صورت جهانی را بواسطه شبکه های رایانه ای و اینترنت دارا بوده و علاوه بر امکان مکالمات صوتی و رادیویی میان دیگر تجهیزات دیجیتالی همچون لب تاپ ها و دوربین های دیجیتالی و کامپیوترهای جیبی نیز ارتباط برقرار می سازد.
از دیگر قابلیت های این سیستم علاوه بر موارد یاد شده، استفاده در شبکه های اطلاع رسانی همچون کیوسک های اطلاع رسانی شهری ، قابلیت ارسال مختصات جغرافیایی کاربران رادیویی به مرکز کنترل که این اطلاعات بوسیله گیرنده های جی پی اس دریافت و به رادیو منتقل و ازآنجا به مرکز ارسال می شوند.


یکی دیگر از شرکت هایی که در این زمینه فعالیت دارد، شرکت میدلند است. این شرکت که نام محصول خود را ایی - تک نهاده است مجموعه کاملی را در قالب یک پردازنده مرکزی و تکرار کننده رادیویی یه صورت پک عرضه نموده است.
اجزا مختلف تشکیل دهنده مجموعه میدلند عبارتند از:

نرم افزار کنترل آی پی ثابت
سیستم سخت افزاری کنترل کننده مرکزی به همراه رک نگهدارنده، کارت صدا، رابط های اتصال و دوطرفه کننده
تجهیزات رادیویی فرستنده - گیرنده سری تایتان خودرویی و یا دیگر تجهیزات ثابت و سیار میدلند
نرم افزار کنترل از راه دور آی پی میدلند
کارت صدای تمام دوطرفه
حداقل سیتم کنترل رایانه ای مورد نیاز شامل: سیستم عامل ویندوز 95 به بالا، پردازنده مرکزی حداقل 500 مگاهرتزی و 128 مگابایت رم
میکروفون و بلندگو و یا هدست
شبکه رایانه ای محلی و یا گسترده با قابلیت سازگاری با سیستم وویپ یا پروتکل صوت بر روی اینترنت

اما در این میان شرکت های کوچک تری نیز اقدام به ورود به این عرصه نموده و با تولید تجهیزات سخت افزاری و نرم افزارهای مخصوص سعی در جذب و جلب نظر مشتریان حوزه های غیر حرفه ای دارند. برای نمونه شرکتی به نام دینگو تل که فعالیت اصلی آن در زمینه طراحی نرم افزارهای ارتباطی وصوت بر روی شبکه اینترنت است با تولید نرم افزاری مخصوص به همراه یک قطعه کوچک سخت افزاری، توانسته است امکان رادیو بر روی اینترنت را به ساده ترین شکل ممکن برای کاربران خانگی و غیر حرفه ای فراهم آورد.

این مجموعه که با نام توو وی یا دوطرفه عرضه شده است بنا به گفته خود شرکت ساده ترین روش ممکن برای به کارگیری شبکه اینترنت به عنوان یک پل ارتباطی جهت انتقال مکالمات رادیویی تا فواصل دور را ارائه می دهد. این سیستم از دو بخش نرم افزاری و سخت افزاری تشکیل می شود. قسمت سخت افزاری آن درست همانند یک حافظه فلش کوچک به درگاه یو اس بی رایانه متصل می شود و از سویی دیگر نیز به کمک یک کابل رابط که یک طرف آن به قطعه مذکور و طرف دیگر به محل خروجی و ورودی ( هد ست ) رادیو متصل می شود، با رادیو دوطرفه ارتباط بر قرار می سازد.

بخش نرم افزاری سیستم نیز همانند برنامه های پیام رسان اینترنتی (یاهو مسنجر و غیره) است و دارای یک لیست از نام های کاربری مورد تماس است که ارتباط با هر یک از آنها را به سهولت امکان پذیر می سازد و کاربر به راحتی قادر است افراد دیگر را به لیست تمای خود افزوده و یا از آن حذف نماید.
جهت استفاده از این سیستم به موارد زیر نیاز است:
حد اقل یک جفت رادیو دوطرفه در هر طرف ارتباطی زیرا حداقل یکی از رادیو ها باید یه رایانه متصل باشد و دیگری می تواند در محدوده برد رادیویی به صورت سیار توسط کاربر مورد استفاه قرار گیرد. بنابراین اگر تعداد کاربران در هر طرف بخواهد بیش از یک نفر باشد تعداد رادیو های مورد نیاز همواره باید یکی بیشتر از تعداد کاربران باشد.
حداقل سیستم کامپیوتر مورد نیاز این مجموعه به این قرار است: سیستم عامل ویندوز (98SE / Me / 2000 / XP)به همراه پردازنده حداقل 400 مگاهرتزی
256 مگابایت رم، درگاه یو اس بی، 100 مگابایت فضای خالی بر روی هارد دیسک رایانه جهت نصب برنامه و یک اتصال اینترنتی
بخش نرم افزاری سیستم نیز همانند برنامه های پیام رسان اینترنتی (یاهو مسنجر و غیره) است و دارای یک لیست از نام های کاربری مورد تماس است که ارتباط با هر یک از آنها را به سهولت امکان پذیر می سازد و کاربر به راحتی قادر است افراد دیگر را به لیست تمای خود افزوده و یا از آن حذف نماید.
لوازمی که به همراه این مجموعه به خریداران عرضه می شود شامل موارد زیر است.

یک کارت صدای دینگو تل مجهز به رابط یو اس بی
یک کابل رابط میان قطعه سخت افزاری و رادیو دوطرفه
و یک دفترچه راهنما

كمتر كاربر اينترنت را می‌توان يافت كه تاكنون با صفحاتی با پسوند PHP برخورد نكرده باشد و البته اين پسوند نامی آشنا برای طراحان و برنامه‌نويسان وب است.

پی اچ پی (PHP) يكی از محبوب‌ترين و رايج‌ترين زبان‌های برنامه‌نويسی برای ايجاد صفحات پويا در وب است و كمتر خواسته‌ای در محيط وب وجود دارد كه در PHP قادر به انجام آن نباشيم. از ايجاد يك صفحه ساده برای پردازش اطلاعات فرم‌ها، ارتباط با بانك‌های اطلاعات، كار با سوكت‌های TCP، پردازش فرمت‌های PDFوZIP و حتی تصوير بخشی از توانايی اين زبان است.

***پی اچ پی چگونه كار می‌كند؟

نوشتن يك برنامه پی اچ پی شبيه ايجاد يك صفحه HTML است و تنها با اين تفاوت كه كدهای اين زبان در داخل صفحات و دربين كدهای HTML درج می‌شود و البته طبيعی است كه يك فايل پی اچ پی می‌تواند تنها شامل كدهای PHP باشد.با توجه به اين كه PHP يك زبان طرف سرويس‌دهنده است، و بنابراين برای اجرا، اسكريپت‌های آن بايد آنها را به كامپيوتر سرويس‌دهنده وب (مانند سيستم Windows 2000 و نرم‌افزار IIS) انتقال دهيم و حالا با تايپ نام فايل آن در گردشگر اينترنت می‌توانيم آنرا اجرا و خروجی احتمالی را مشاهده كنيم.

طبيعی است كه در سمت سرويس‌گيرنده (كاربر سايت)امكان مشاهده كدها وجود ندارد.

پس از درخواست برای اجرای يك اسكريپت PHP فايل حاوی كدهای PHP به برنامه مفسر PHP انتقال داده شده(معمولا php.exe) و اين برنامه بعد از تفسير واجرای اسكريپت ،نتيجه را به سمت كاربر می‌فرستد.

در زير نمونه‌ای از يك اسكريت ساده PHP درج شده است. اين برنامه پيغام ارسالی توسط كاربر را می‌گيرد (اين پارامتر می‌تواند توسط يك فرم يا در نوار آدرس گردشگر اينترنت تايپ شود) و آن را در قالب HTML برای كاربر ارسال می‌كند.



كد HTMLنتيجه حاصل كه كاربر امكان مشاهد آنرا دارد
http://www.mysite.com/test.php?message=hello


اسكريت PHP كه در سمت سرويس دهنده اجرا می‌شود



hello






echo $_GET['message'];?>



از آنجا كه آموزش اين زبان در اين مقاله نمی‌گنجد، بنابراين در ادامه نگاهی به تاريخچه ، مزايا و احتمالا معايب آن خواهيم داشت.

تاريخچه

پی اچ پی در سال 1994 توسط راسموس لردرف Rasmus Lerdorf و برای استفاده شخصی‌اش ايجاد شد. او بعدها و در سال 1995 نسخه حرفه‌ای‌تر از مفسر زبان PHP به نام Version 2 PHP/FI را عرضه كرد، و در سال 97 تعداد سايت‌هايی كه از PHP استفاده می‌كردند به بيش از 50000 رسيد و امروزه نيز ميليون‌ها سايت از آن استفاده می‌كنند. سايت‌های مشهوری چون Alltheweb و mamma از اين زبان استفاده می‌كنند و حتی Yahoo نيز در حال شروع استفاده از اين زبان برای توسعه وب سايت‌های خود است.

***پی اچ پی زبانی برای همه سيستم عامل‌ها

يكی از برترين مزايای زبان PHP سازگاری آن با اكثر سيستم عامل‌ها و نرم‌افزارهای وب سرور (مانند IIS و Apache) است. برخی از ديگر زبان‌ها و تكنولوژی‌ها مانند ASP محدود به سيستم عامل windows است و پشتيبانی از آن در ديگر سيستم عامل‌ها بسيار پرهزينه و محدود است، و برخی نيز مانند JSP مشكلاتی با برخی نرم‌افزارهای وب سرور دارد.

ساختار و امكانات پی اچ پی به شكل مستقل از سيستم عامل شكل گرفته است و اين بدان معنا است كه به طور مثال برنامه‌نويس می‌تواند اسكريپت خود را تحت سيستم عامل ويندوز نوشته و تست كند و سپس آنرا بدون تغيير به سيستم عامل يونيكس يا لينوكس انتقال دهد.

در PHP امكان استفاده از برخی از امكانات خاص سيستم عامل‌های مشهور نيز در نظر گرفته است كه برای نمونه می‌توان از پشتيبانی از تكنولوژی DCOM و يا Windows API نام برد.

نسخه‌های جديد مفسر PHP سازگار با ديگر تكنولوژی‌های خاص وبسرورها مانند ISAPI نيز می‌باشد.

پی اچ پی رايگان و Open Source

تهيه برنامه مفسر PHP برای همه سيستم عامل‌ها رايگان است و علاقه‌مندان می‌توانند آخرين نسخه مفسر اين زبان را از سايت رسمی PHP بارگذاری (Download) كند.

همچنين امكان تهيه رايگان سورس مفسر پی اچ پی نيز فراهم است ، و اين مسئله علاوه بر اين كه در گسترش امكانات اين زبان بسيار موثر بوده است، مزيتی برای شركت‌ها و توسعه‌دهندگان برای انتخاب اين زبان است چرا كه پشتيبانی و اعتماد به آن را راحت‌تر كرده است.

بسياری از ويرايشگرهای حرفه‌ای اين زبان نيز يا رايگان هستند و يا با هزينه بسيار كم می‌توان آنها را تهيه كرد، در حالی كه ديگر تكنولوژی‌ها، مثلاً تهيه پلاتفورم‌های جاوا هزينه هنگفتی دارد و همچنين كار حرفه‌ای با تكنولوژی .NET نيز نياز به تهيه Visual Studio.NET و پرداخت هزينه چند صد دلاری است.

" "
پی اچ پی (PHP) يكی از محبوب‌ترين و رايج‌ترين زبان‌های برنامه‌نويسی برای ايجاد صفحات پويا در وب است و كمتر خواسته‌ای در محيط وب وجود دارد كه در PHP قادر به انجام آن نباشيم. از ايجاد يك صفحه ساده برای پردازش اطلاعات فرم‌ها، ارتباط با بانك‌های اطلاعات، كار با سوكت‌های TCP، پردازش فرمت‌های PDFوZIP و حتی تصوير بخشی از توانايی اين زبان است.

" "

سرعت بالای تفسير و اجرای PHP

پی اچ پی يكی از سريع‌ترين زبان‌ها در نوع خود است. تفسير و اجرای يك اسكريپ php به طور متوسط تا سه و چهار برابر يك اسكريپ ASP است. (البته بايد در نظر داشته باشيم كه IIS با Cach اسكريپت‌های ASP سرعت اجرای آنها را در دفعات بعد بالا می‌برد)

همچنين در ASP استفاده زيادی از اشيا COM می‌شود كه باعث كاهش سرعت و مصرف منابع سيستم می‌شود در حالی كه در PHP بسياری از امكانات و حتی برقراری ارتباط با يكی محبوب‌ترين نرم‌افزار مديريت بانك‌های اطلاعاتی (mySql به صورت توكار نهاده شده است.

شركت Zend كه تهيه كننده فعلی موتور مفسر و پشتيبانی كننده آن است، محصولات ديگری را نيز در جهت بهينه كردن سرعت اجرای PHP ارائه كرده است اين محصولات با افزايش سرعت تفسير و همچنين ذخيره كردن نتيجه تفسير (Cash) باعث افزايش چندين برابر اجرای آن می‌شوند.

ساختار مناسب و امكانات بالا در PHP

همان طور كه در ابتدای مقاله اشاره شد، كمتری نيازی در برنامه‌نويسی تحت وب وجود دارد كه در PHP امكان رفع آن نباشد. پی اچ پی شامل كتابخانه‌ای غنی از توابعی است كه امكان پردازش اطلاعات فرم‌ها، كار با بانك‌های اطلاعاتی، فايل‌های متنی و باينری، فايل‌های گرافيكی، PDF ، ZIP و پروتكل‌های TCP ، FTP ، DNS ،SMTP و ... را برای برنامه‌نويس فراهم می‌كند، اين را مقايسه كنيد با ASP كه به طور مستقل امكان Upload File ،ارسال ايميل يا كار با فايل‌های باينری را ندارد.

همچنين PHP يكی از بهترين پشتيبانی‌ها را از نرم‌افزارهای بانك اطلاعات دارد. mySql,Sql Server,mSql,dBase,Oracle,IBM DB2,PostgreSQL,InterBase و بسياری از نرم‌افزارهای ديگر در پی اچ پی قابل استفاده هستند و البته امكان كار با ODBC و COM برا ی استفاده از بانك‌های Ms Access و ديگرمحصولات نيز هست.

قدرت زبان پی اچ پی تنها در كتابخانه توابع آن نيست، پشتيبانی بسيار خوب از برنامه‌نويسی شیءگرا (OOP) و كار آسان و سريع با متغيرها از مزايای دورنی اين زبان است.

معايب

حال كه از حسن PHP گفتيم، بد نيست اشاره‌ای نيز به برخی معايب آن داشته باشيم.

نحو (syntax) زبان PHP بسيار شبيه زبان C++ و Perl است. اين اگر چه باعث استقبال از اين زبان توسط برنامه‌نويسان C و يا Perl شد، اما اين نحو برای بسياری از طراحان صفحات وب چندان آسان نيست و بسياری معتقد هستند كه تكنولوژی ASP و زبان VBScript آسانتر و قابل درك‌تر است و همچنين JSP و زبان جاوا نيز به دليل محبوبيت و ساختار قدرتمند آن مورد توجه است.

يك اشكال ديگر PHP عدم پشتيبانی خوب آن از يونيكد و به خصوص زبان فارسی است، حتی آخرين نسخه‌های اين زبان نيز امكان سورت(Sort) صحيح متون فارسی را ندارد. البته اين اشكال با كامپايل مجدد يا كمی برنامه‌نويسی قابل حل است.

از كجا شروع كنيم ؟

تقريبا می‌توان گفت اگر دارای هر سيستم عاملی هستيد می‌توانيد استفاده و كار با اين زبان را شروع كنيد؛ تنها كافی است به سايت رسمی زبان PHP به آدرس http://www.php.net برويد، و نسخه مفسر اين زبان را با توجه به سيستم عامل خود بارگذاری (Download) كنيد. راهنما و مرجع دستورات و توابع اين زبان در همين سايت قراردارد.

همچنين سايت http://www.IranPHP.net می‌تواند مكانی مناسب برای حل مشكلات و تماس با ديگر برنامه‌نويسان PHP باشد.

 شكار با اسلحه سرعت

رادارها از جمله تجهيزاتي هستند كه كاربردهاي متنوع و مختلفي دارند. مثلا كاربران نظامي يا كاربران كنترل ترافيك هوايي از آن براي كنترل و هدايت مسير هواپيماها روي زمين و يا در آسمان استفاده مي‌كنند، ايستگاه‌هاي هواشناسي از رادارها جهت پيگرد و شناسايي مسير حركت ابرها و توفان‌ها يا گردبادهاي مختلف استفاده مي‌كنند.

حتي انواع ساده‌تري نيز وجود دارند كه شايد تا به حال به آنها توجهي نكرده‌ايم، براي مثال در بازكن‌هاي خودكار (با نزديك شدن انسان يا اجسام به در، آنها خود به خود گشوده مي‌شوند) از اين جمله و نوعي از رادارها هستند، بنابراين امروزه رادارها يك فناوري بسيار كارآمد محسوب مي‌شوند. اين تجهيزات معمولا براي سه منظور به كار مي‌روند كه عبارتند از:

- تعيين فاصله نسبت به يك جسم يا اجسام: معمولا براي اجسامي كه در حركت هستند مانند هواپيماها، كشتي‌ها، قايق‌ها و... اين نوع از رادارها مي‌توانند ساده يا بسيار پيشرفته باشند كه انواع پيشرفته حتي مي‌توانند براي مثال، نوع و مدل هواپيما را نيز شناسايي كنند.

- تعيين سرعت يك جسم متحرك

- جهت تهيه نقشه: سفينه‌هاي فضايي و ماهواره‌ها معمولا از اين نوع رادارها جهت تهيه نقشه‌هاي سه بعدي از سطح سيارات و كرات ديگر استفاده مي‌كنند.

رادارها براي انجام موارد ياد شده از فنون مربوط به انتشار و انعكاس امواج راديويي بهره مي‌برند.

پژواك يا انعكاس صدا:

اين ويژگي است كه همه شما تا به حال آن را آزموده‌ايد، بر اين اساس اگر كسي در يك دالان و يا يك چاه فرياد بكشد طنين‌ صداي خود را با تاخير چند لحظه‌اي دوباره خواهد شنيد. پژواك صدا هنگامي روي مي‌دهد كه امواج صوت پس از برخورد به سطوح مختلف دوباره انعكاس مي‌يابند و به سمت فرستنده بازمي‌گردند. فاصله زماني ميان ارسال صدا و دريافت مجدد آن، وابسته به ميزان مسافت بين فرستنده امواج و سطح منعكس كننده آن‌ها است. رادارها نيز به كمك ارسال امواج راديويي و دريافت امواج بازتابيده يا منعكس شده از طرف اجسام قادرند تا فاصله و سرعت حركت اجسام را برآورد و تعيين كنند.

اين شيوه در زير آب براي زيردريايي‌ها و خارج از آب و در هوا براي ديگر تجهيزات كاربرد دارد كه البته رادارهاي صوتي كه خارج از آب به كار مي‌روند چند مشكل دارند كه به شرح زير است:

- امواج صوتي، از آنجا كه قابليت شنيده شدن را دارند، ممكن است صداهاي ناشي از يك رادار صوتي، براي شما و يا همسايگان اطراف، آزاردهنده و نامطلوب باشند.

- امواج صوتي بازتابيده شده بسيار ضعيف هستند و تشخيص آنها به سختي صورت مي‌گيرد.

- عدم توانايي در ارسال امواج صوتي تا مسافت‌هاي دور.

البته بسيار يا بهتر بگوييم كه تمامي مشكل‌هاي ياد شده با استفاده از رادارهاي فراصوتي به جاي رادارهاي صوتي قابل برطرف شدن است. بر اين اساس رادارها از امواج راديويي به جاي امواج صوتي استفاده مي‌كنند. اين امواج تا مسافت‌هاي بيشتري ارسال مي‌شوند، نامرئي بوده و حتي در صورتي كه ضعيف باشند نيز به راحتي قابل تشخيص و دريافت خواهند بود.

با نگاهي به عملكرد يك رادار كنترل هوايي با ساختار اين تجهيزات بيشتر آشنا مي‌شويم. راداري كه براي كنترل هواپيماها در هوا به كار گرفته مي‌شود، قادر است تا امواج راديويي با فركانس بالا را با توان زياد به صورت هر يك ميليونيم ثانيه يك بار، ارسال كند. به بيان ديگر هر فرستنده و گيرنده رادار، هر ثانيه را به يك ميليون بخش تقسيم كرده و در هر بخش به طور متناوب يك قسمت ارسال و يك قسمت دريافت انجام مي‌دهند. به طوري كه در زمان قطع ارسال (هنگام دريافت) منتظر شنيدن امواج برگشتي مي‌ماند. با توجه به سرعت انتشار امواج راديويي كه برابر سرعت انتشار نور است، رادارها قادرند تا براساس اختلاف زمان ميان ارسال و دريافت مجدد انعكاس امواج، فاصله و سرعت هواپيماها را دقيقا برآورد كنند.

جالب توجه است كه در رادارهاي مخصوص كنترل زميني، تداخل بيشتري نسبت به رادارهاي هوايي به وجود مي‌آيد چرا كه در مسير امواج اين نوع از رادارها اجسام بيشتري از قبيل كوه‌ها، درختان، ساختمان‌ها و پل‌ها و... وجود دارند.

رادارهاي رديابي سرعت چگونه كار مي‌كنند؟

اين روزها همه ما شاهد تخلفات مختلف رانندگي و از جمله سرعت غيرمجاز و بسيار زياد در بزرگراه‌هاي شهر هستيم به طوري كه "سرعت غيرمجاز" ديگر به شكل يك قانون‌شكني عادي و روزمره درآمده است. در اين حال نيروهاي پليس و كنترل ترافيك در سراسر دنيا، براي مقابله و برخورد با تخلفات سرعت غيرمجاز خودروها، از نوعي از رادارها كه به آن‌ها رادارهاي رديابي گفته مي‌شود استفاده مي‌كنند:‌

براي آشنايي با چگونگي كاركرد رادارهاي ردياب، ابتدا بايد بدانيم كه آنها قرار است چه چيزي را رديابي كنند؟

اين تجهيزات بيشتر جهت كشف و اندازه‌گيري مقدار سرعت وسايل نقليه به كار مي‌روند، كه به اصطلاح "اسلحه سرعت" نيز ناميده مي‌شوند. اين وسايل چيزي نيستند جز يك فرستنده و گيرنده راديويي كه در قالب يك دستگاه واحد عرضه شده‌اند. فرستنده راديويي موجود در اين تجهيزات، با ايجاد نوسان، امواج الكترومغناطيسي را روي بسامدهاي مشخصي منتشر مي‌كند. همچنين در مدار فرستنده يك تقويت كننده امواج نيز تعبين شده است تا قدرت ارسال دستگاه بيشتر شود.

اما بخش گيرنده اين دستگاه درست معكوس قسمت فرستنده عمل مي‌كند، يعني امواج الكترومغناطيسي را پس از دريافت از طريق آنتن، به جريان الكتريسيته تبديل مي‌كند. همان طور كه اشاره شد، رادارها از امواج راديويي براي شناسايي و تغيير حالت‌هاي اجسام گوناگون استفاده مي‌كنند به طوري كه در زماني كه امواج راديويي را در جهت يا جهاتي منتشر مي‌كنند، گيرنده آنها منتظر دريافت امواج بازتابيده (منعكس شده) از طرف اجسامي است كه در مسير سيگنال‌هاي ارسالي قرار دارند. امواج راديويي در هوا با سرعت مشخصي حركت مي‌كنند، بنابراين دستگاه‌هاي رادار با محاسبه فاصله زماني ميان ارسال تا دريافت امواج بازتابيده قادرند تا فاصله جسم و سرعت و حتي جهت حركت آن را آشكار سازند.

فرآيند محاسبه سرعت اجسام بر اين اساس انجام مي‌گيرد كه اگر جسمي نسبت به رادار ثابت باشد، امواج ارسالي از رادار پس از برخورد به آن با حفظ مشخصات سيگنال ارسالي به رادار منعكس و منتقل مي‌شوند ولي اگر جسم يا مثلا اتومبيل در حال حركت باشد، سگينال راديويي ارسال شده از رادار، بعد از برخورد با آن دچار دگرگوني و تغيير (پراكندگي) شده و هر قسمت از آن از جهت متفاوتي به سوي رادار بازخواهد گشت نه به صورت متمركز.

حال بر مبناي جهت حركت خودرو نسبت به موقعيت استقرار رادار، قسمت‌هاي مختلف سيگنال‌هاي بازتابيده به مرور ممكن است ديرتر و يا زودتر از قسمت‌هاي قبلي به رادار برگردند. براي مثال، در صورتي كه يك خودرو در حال حركت بوده و جهت حركت آن طوري است كه هرچه پيش مي‌رود از رادار دورتر مي‌شود، در اين حالت رادار سيگنال‌ها را در هر لحظه با تاخير بيشتري نسبت به قبل دريافت مي‌كند و بالعكس در صورتي كه خودرو به سمت رادار حركت كند و به آن نزديك شود سگينال‌ها به مرور با تاخير كمتري به گيرنده منعكس مي‌شوند، زيرا در هر لحظه از فاصله ميان خودرو و رادار كاسته مي‌شود. در نتيجه دستگاه‌هاي "اسلحه سرعت" با محاسبه و بررسي تغييرات سگينال‌هاي دريافتي قادرند تا ميزان سرعت و جهت اجسام متحرك و خودروها را تخمين زده و تعيين كنند.

نكته مهم آن كه اگر يك "اسلحه راداري" از درون يك خودرو كه خود در حال حركت بوده و براي مثال سرعت آن 50 كيلومتر در ساعت است، مورد استفاده قرار گيرد، هنگامي كه بخواهيم سرعت يك خودرو را كه در جهت مخالف حركت مي‌كند محاسبه كنيم، آشكار ساز رادار پس از هدف‌گيري سرعت آن را 20 كيلومتر در ساعت تعيين مي‌كند اما حقيقت آن است كه در چنين شرايطي سرعت خودروي مقابل 70 كيلومتر در ساعت است.

اخيرا نوع جديدي از اين نوع رادارها توسط پليس به كار مي‌روند كه با امواج نوري كار مي‌كنند، اين گونه وسايل كه به نام "اسلحه سرعت ليزري" شناخته مي‌شوند امروزه كاربرد وسيعي دارند.

اساس كار در رادارهاي ليزري به اين‌گونه است كه دستگاه با ارسال پرتوي ليزري مادون قرمز هنگام عبور يك وسيله نقليه از جاده فاصله زماني قطع و وصل شدن مسير پرتو كه به علت عبور خودرو انجام مي‌گيرد را سنجيده و سرعت آن را تخمين مي‌زند. اين تجهيزات هم به صورت دستي مي‌توانند مورد استفاده قرار گيرند و هم به طور ثابت نصب و سرعت خودروهاي عبوري را به صورت خودكار ثبت و ضبط كنند. در اين حالت دستگاه براساس برنامه‌ريزي قبلي، مي‌تواند طوري تنظيم شود كه هنگام عبور خودروهايي با سرعت بيش از حد مجاز تعيين شده، دوربين تعبيه شده در سيستم از آن (شماره پلاك و چهره راننده) يك عكس تهيه كرده و آن را به مركز كنترل پليس ارسال كند.

كاربرد سامانه‌‌هاي جهت ياب امروزه ديگر منحصر به سامانه‌‌هاي نظامي و كاربرد‌هاي خاص چون رادار، سونار و جهت ياب‌هاي راديويي معمولي و ... نشده و مسير خود را در سيستم‌هاي مخابراتي پيشرفته چون سامانه‌‌هاي مخابراتي سيار، سامانه‌‌هاي رديابي و شناسايي نجوم و.... باز نموده است، به طوري كه تركيب سامانه‌‌هاي جهت يابي و مخابرات سيار باعث مزاياي فراواني از جمله افزايش تعداد استفاده كنندگان، افزايش حجم پوشش و كاهش تداخل شده است. همچنين تقاضا براي خدمات مخـابراتي موبايل روز به روز به طور گسترد‌هاي در حال افزايش است از اين رو است كه پيش بيني مي‌شود كه در اّيند‌هاي نزديك مخابرات براي دستگاه‌‌هاي موبايل در هرمنطق‌هاي از زمين در تمامي زمانها قابل دسترسي باشد. به نظر مي‌رسد كه اّرايه اّنتن‌ها كه بر روي كشتي‌ها، ناوها، ماهواره‌ها و همچنين ايستگاه‌‌هاي اصلي نصب شده اند داراي نقش بسيار مهمي درپاسخگويي به نياز‌هاي مربوطه خواهند بود. مبحث آرايه بندي و متعاقب آن طراحي الگوريتم ‌‌هاي مختلف جهت پردازش اطلاعات حاصله از آرايه‌ها مدتي است كه تحقيقات زيادي را به‌ خود اختصاص داده است. اگـر چه تاريخچه اين تحقيقات به ساليان پيش بر مي‌گردد اما مدتي است كه بخاطر پيشرفت بشر در دستيابي به سرعت‌هاي بالاي كليد زني و پردازشگر‌‌هايي كه قادرند در مدت زماني اندك محاسبات زيادي را انجام دهند تحولات چشمگيري يافته است .البته هنوز هم اين سرعت كافي نبوده ودر بسياري موارد باعـث عـدم پـردازش مناسب داده‌ها مي‌گـردد. جهـت يا بـي راديويي[1] از جمله مواردي است كه بر روي آن تحقيقات زيادي در زمينه آن بعمل آمده است .

لازمه بررسي و تحليل چنين مباحثي شناخت تكنيك آرايه‌ها و توانايي استفاده از الگوريتم‌هاي مناسب با شرايط مسئله است. اين موضوع كه ابتدا در سيستم‌هاي آرايه و فقي[2] مطرح شده بود در حال حاضر نيز بهمراه مبحث شكل دهي پرتو[3] در زمينه‌‌هاي مختلف خصوصا مخابرات سيار سيستم‌هاي SDMA[4] و آنتن‌‌هاي هوشمند[5] مورد توجه بسياري از مراكز تحقيقاتي قرار دارد.

بهره گيري از تكنيك پردازش آراي‌هاي ابتدا جهت آنتن‌ها بكار رفت اما پس از مدتي كاربرد‌‌هاي عظيم اين تكنيك در كليه زمينه‌ها گسترش يافت .

الگوريتم‌‌هاي موجود در مورد مشخص كردن جهت ورودي‌هاي دريافتي مدتها است كه مورد توجه بوده و در روش بسيار كاراي آن كه همان روش‌هاي تخمين جهت با استفاده از تكنيك زير فضاي سيگنال است از حدود دهه 1970 آغاز شده است. اصلي ترين الگوريتم مرتبط با تكنيك‌‌هاي زير فضاي سيگنال، الگوريتم ميوزيك[6] است .

كاربرد سامانه‌‌هاي جهت ياب امروزه ديگر منحصر به سامانه‌‌هاي نظامي و كاربرد‌‌هاي خاص همچون رادار و سونار، جهت ياب‌هاي راديويي نشده ومسير خود را در سامانه‌‌هاي مخابراتي پيشرفته چون سيستم‌هاي مخابراتي‌سيار، سامانه‌‌هاي رديابي وشناسايي نجوم و در موارد محدودي در بحث اكوستيك باز نموده است. بطوريكه تركيب سامانه‌‌هايDF[7] و مخابرات باعث مزاياي بسياري از جمله افزايش تعداد استفاده‌كنندگان، افزايش حجم پوشش و كا‌هش تداخل شده است.

یکی از کاربردهای سامانه‌های جهت یاب به تحقیقات يكي از كارشناسان ارشد ارتش آمريكا بر ميگردد كه با نمونه برداري از صداي يك تانك و سپردن اين نمونه صداي تانك در حافظه كامپيوتر و سپس كاشتن تعدادي ميكروفن بعنوان سنسور و مقايسه خروجي آرايه با حافظه توانست زاوي‌هاي كه اين تانك به هنگام حركت با موتور روشن با سنسنور‌ها مي‌ساخت را آشكار نمايد كه اين مهم باعث مي‌شد تا بتوان تانك دشمن را با علم به زاويه آن شناسايي نموده و با داشتن مختصات آن بعنوان يك هدف نظامي به آن شليك نمود .كاري كه در گذشته با رادار انجام مي‌شد در حاليكه هزينه ساخت رادار با هزينه ساخت اين پروژه نظامي غير قابل مقايسه بود. بطوريكه چنانچه رادار توسط دشمن مورد تخريب قرار مي‌گرفت هزينه آن بسيار زياد بود در حاليكه چنانچه اين پروژه توسط دشمن تخريب مي‌شد فقط تعدادي ميكروفن از دست مي‌رفت .

امروزه جداي از كاربرد‌‌هاي وسيعي كه آرايه‌ها ي ميكروفني به ارمغان آورده‌اند مي‌توان با نمونه برداري از صدا‌هاي حوادث يا پديده‌ها ( شبيه صداي رعد، صداي انفجار – صداي شكستن شيشه و يا …) و سپردن اين اصوات به حافظه كامپيوتر و مقايسه آنها با خروجي سـنسورها يا آرايه‌‌هاي كاشته شده در محل‌‌هاي مورد نظرمان بروز يك پديده يا اتفاق يك حادثه يا رويداد را آشكار و متعاقب آن امور پيشگرانه را لحاظ نمود. مثلا با پردازش گر‌‌هاي قوي ميتوان بروز رعد را از روي صداي آن تشخيص داده و در پست‌‌هاي توزيع برق فشار قوي در كسري از ثانيه نسبت به قطع برق اقدام نمود و سايرامور پيشگيران‌هاي كه ميتوان با استفاده از آرايه بندي به انجام رساند .

بطور كلي روش‌هاي تخمين جهت كه تاكنون پيشنهاد شده را مي‌توان به دو گروه تقسيم كرد: 1- روش‌هاي تخمين طيفي[8]

2- روش‌هاي ساختار ويژه[9]

در روش‌هاي گروه اول كه مهمترين آنها روش حداكثر احتمال[10] است با محاسبه طيف مكاني و بدست آوردن نقاط ماكزيمم محلي، تعداد و جهت منابع سيگنال تعيين مي‌گردد. تخمين همزمان تعداد و جهت منابع ارسال كننده سيگنال و همچنين زمان پردازش كم اين روشها از جمله نقاط قوت آنها محسوب مي‌گردند ولي قدرت تفكيك پذيري كم در تشخيص منـابع نزديك بهم و منابـع با اخـتلاف توانـي زيـاد، هـمچنـين حسـاسيت زياد آنـها به نويز و كاليبراسيون آرايه دلايلي هستند كه استفاده از آنها را محدود نموده است .

روش‌هاي گروه دوم كه الگوريتمMusic مهمترين آنها است بر پايه اين خاصيت ماتريس كوار¡

بسياري از ما تاكنون نام VOIP1 را شنيده‌ايم اما اين فناوري چيست؟ VOIP يا پروتكل صوت روي اينترنت، روشي جهت تبديل سيگنال‌هاي صوتي آنالوگي كه شما در يك مكالمه تلفني عادي مي‌شنويد به داده‌هاي ديجيتالي است كه قادر هستند تا به وسيله شبكه اينترنت به هر كجا منتقل شوند. VOIP مي‌تواند يك اتصال استاندارد اينترنتي را به روشي براي برقراري يك تماس كم هزينه تلفني تبديل كند. اين فناوري امروزه تحول بزرگي را در دنياي سامانه‌‌هاي تلفني پديد آورده است.

سامانه استاندارد تلفن: سوئيچ مداري

سوئيچ‌مداري ابتدايي‌ترين سيستم‌هاي به كار رفته در شبكه‌هاي تلفن طي 100 سال اخير است، تماس‌هايي كه داخل چنين شبكه‌اي برقرار مي‌شود يك خط تلفن را به واسطه ارتباط دو نقطه مختلف اشغال مي‌كند. بدين طريق تماس‌هاي برقرار شده را يك مدار مي‌نامند. اين روش اساس شبكه‌هاي تلفني سوئيچ عمومي يا (PSTN) است. حال روند برقراري يك تماس در چنين شبكه‌اي را مرحله به مرحله بررسي مي‌كنيم:

1- مشترك گوشي را برداشته و منتظر شنيدن بوق آزاد (شماره‌گيري) مي‌ماند.

(دريافت اين بوق نشانگر اين است كه مشترك مي‌تواند با شماره‌گيري يك ارتباط را برقرار كند.)

2- مشترك اعداد شماره تلفن موردنظر را شماره‌گيري مي‌كند.

3- تماس براساس ارقام شماره‌گيري شده و از ميان سوئيچ‌هاي مركز تلفن به مقصد موردنظر هدايت مي‌شود.

4- تماس در مسير خود، خطوط تلفن مبدا و مقصد و بخشي از سوئيچ‌هاي محلي بين راه مشغول مي‌نمايد.

5- تلفن مقصد (شماره‌گيري شده) زنگ خورده و توسط طرف مقابل پاسخ داده مي‌شود.

6- پس از پايان گفت‌وگو و مكالمه طرفين گوشي گذاشته شده و تماس قطع مي‌شود.

7- پس از قطع ارتباط (گذاشتن گوشي) مدار بسته شده و خطوط مبدا و مقصد آزاد مي‌شوند.

براي مثال اگر طرفين 10 دقيقه با تلفن گفت‌وگو كنند در طول اين مدت مدار ميان تلفن به طور پيوسته و مداوم باز مي‌ماند همچنين اگر كاربري از شهري به شهر ديگري تماس برقرار كند در تمام طول اين مسير (فاصله دو شهر) سوئيچ‌ها و خطوط تلفن ميان مبدا و مقصد تا پايان مكالمه به طور اختصاصي در اختيار آن دو قرار گرفته و مشغول خواهند بود، بر اين اساس مشتركين بايد هزينه قابل توجهي را بپردازند چرا كه شخص تماس گيرنده كيلومترها سيم مسي خطوط تلفن بين شهري را براي 10 دقيقه تحت انحصار خود گرفته و مشغول كرده است.

اگر مبناي خطوط تلفن را فيبرهاي نوري درنظر بگيريم، در چنين حالتي مكالمات ديجيتالي شده طرفين در هر سوي خط (ارسال و دريافت) با نرخ سرعتي برابر 64 kb بر ثانيه منتقل مي‌شود، كه در مجموع براي هر دو طرف معادل 128 (kbps) است.

در اين نوع ارتباط هنگامي كه يكي از طرفين صحبت مي‌كند طرف ديگر به آن گوش مي‌دهد. به اين معني كه در هر زمان تنها نيمي از ارتباط فعال است و عملا نيم ديگر ظرفيت ارتباطي به هدر مي‌رود، به علاوه در هر مكالمه تلفني بخش قابل توجهي از طول زمان مكالمه را سكوت (هيچ يك از طرفين صحبتي نمي‌كنند) تشكيل مي‌دهد.

اما در سامانه VOIP قادريم تا بسته‌هاي2 ديجيتالي را كه تنها حاوي مكالمات طرفين است روي خطوط تلفن ارسال كنيم و از ارسال پيوسته داده‌ها (شامل كل زمان مكالمات و سكوت ميان آنها) جلوگيري كنيم. اين امر اساس كار شبكه‌هاي سوئيچ تلفني بسته را تشكيل مي‌دهد.

بنابراين شبكه‌هاي تبادل داده نمي‌توانند از سيستم سوئيچ مداري استفاده كنند، بلكه برخلاف آنها كه ارتباط را به طور پيوسته برقرار مي‌سازند، طول هر ارتباط به شكل منقطع و براساس حجم داده‌‌هاي تشكيل‌دهنده هر بسته تعيين و برقرار مي‌شود، اين روند به شكل زير انجام مي‌شود:

1- رايانه مبدا (فرستنده) داده‌ها را به شكل بسته‌هاي كوچك درآورده و يك نشاني كه بيانگر مشخصات مقصد مورد نظر است به آن الصاق مي‌كند.

2- هر بسته شامل اطلاعاتي است كه مي‌تواند از فايل‌هاي موسيقي، تصوير، متن و يا نامه الكترونيكي تشكيل شده باشد.

3- رايانه فرستنده هر بسته را براي نزديك‌ترين روتر موجود در شبكه ارسال مي‌كند، روتر فوق نيز پس از دريافت بسته آن را به نزديك‌‌ترين روتر به رايانه مقصد، منتقل كرده و از آنجا براي رايانه مقصد ارسال مي‌شود.

فناوري VOIP از روش پيش‌گفته براي ارائه خدمات تلفني بهره مي‌برد. VOIP مزاياي زيادي نسبت به سامانه‌سوئيچ‌مداري دارد. براي مثال انتقال چندين مكالمه همزمان روي يك خط تلفن و كاهش هزينه براساس كاهش طول زمان مكالمه از مزاياي فوق هستند چنان‌چه اگر يك مكالمه را از طريق خط تلفن عادي در شبكه سوئيچ‌مداري به مدت 10 دقيقه برقرار كنيم، بايد هزينه 10دقيقه مكالمه را پرداخت كنيم اما در مقابل يك تماس تلفني مشابه درسامانهVOIP تنها 5/3 دقيقه از 10 دقيقه فوق را دربر خواهد گرفت و كاربر تنها هزينه 5/3 دقيقه را مي‌پردازد از طرفي زماني برابر 5/6 دقيقه از 10 دقيقه، خط تلفن آزاد است بنابراين، خط اين ظرفيت را خواهد داشت كه دو يا چند مكالمه همزمان روي آن انجام گيرد.

جهت دسترسي و استفاده از خدمات VOIP روش‌هاي مختلفي وجود دارد كه به آنها اشاره مي‌كنيم:

1- ATA3: ساده‌ترين و معمول‌ترين راه استفاده از خدمات VOIP استفاده از يك دستگاه ATA است. در اين روش رابطه يك تلفن معمولي با رايانه و شبكه اينترنت به وسيله يك تطبيق دهنده برقرار مي‌شود. در حقيقت يك دستگاه ATA نوعي مبدل آنالوگ به ديجيتال است كه سيگنال‌هاي صوتي آنالوگ را از گوشي تلفن دريافت كرده و پس از تبديل آنها به اطلاعات ديجيتالي روي اينترنت به سمت مقصد ارسال مي‌كند. اغلب شركت‌هاي خدمات دهنده VOIP براي استفاده از اين روش، دستگاه مبدل را به رايگان در اختيار مشتركين قرار مي‌دهند و تنها هزينه خدمات را دريافت مي‌كنند.

2- تلفن‌هاي IP4: اين تلفن‌هاي مخصوص، درست مانند گوشي‌هاي معمولي داراي صفحه ارقام شماره‌گيري و اجزاي مشابهي هستند اما آنها به وسيله سخت‌افزار و نرم‌افزارهاي خود مستقيما با يك روتر در ارتباط‌اند و به كاربران امكان تماس مستقيم روي اينترنت را بدون نياز به رايانه مي‌دهند.

3- تماس رايانه به رايانه5 : شايد اين روش ساده‌ترين راه برقراري يك تماس VOIP باشد كه كاربران كمترين هزينه را براي تماس‌هاي راه دور مي‌پردازند. در اين روش مشتركين برحسب نوع دسترسي به شبكه تنها هزينه خدمات دسترسي را خواهند پرداخت و تماس‌ها چه راه دور و چه نزديك هيچ هزينه اضافي ديگري را به وي تحميل نمي‌كنند.

شركت‌هاي فراهم آورنده خدمات تلفن VOIP تمامي تماس‌هاي ارسالي و دريافتي را در نقاطي جمع‌آوري كرده و سپس از يك دروازه «IP» به سوي مقاصد مختلف ارسال مي‌كنند. گروه تحقيقاتي فورستر تعداد كاربران خانگي خدمات VOIP در آمريكا تا آخر سال 2006 را نزديك به پنج ميليون نفر تخمين زده است و مهمترين انگيزه گرايش كاربران به اين خدمات را هزينه پايين و انعطاف‌پذيري و تنوع خدمات ارائه شده مي‌داند.

به واسطه خدمات VOIP كاربران قادرند تا يك تماس را از هر محلي كه به شبكه دسترسي دارند برقرار كنند. تجار و كساني كه زندگي و كسب و كارشان با سفرهاي گوناگون همراه است بدين طريق مي‌توانند در هر نقطه‌اي از جهان كه به شبكه دسترسي دارند، تماس‌هاي خود را برقرار كنند. به علاوه شركت‌هاي فراهم آورنده خدمات تلفني VOIP، به همراه خدمات معمول خود امكاناتي را نيز به عنوان ارزش افزوده ارائه مي‌كنند كه برخي از آنها عبارتند از نمايشگر شمارة تماس گيرنده، شماره‌گيري مجدد خودكار، انتظار مكالمه، كنفرانس تلفني، انتقال مكالمه و صندوق پست صوتي كه در مورد اخير، كاربر مي‌تواند تماس‌هاي وارده به صندوق پست صوتي را به وسيله اينترنت بشنود و يا يك فايل صوتي را به عنوان پيام خوشامدگويي به صندوق صوتي خود ضميمه كند. پس از دريافت پيام‌هاي صوتي از طرف اشخاص تماس گيرنده، رسيدن پيام به وسيله يك نامه الكترونيكي به اطلاع كاربر مي‌رسد.

پي‌نوشت‌ها:

1- Voice Over Internet Protocol
Packet-2
Analog telephone adaptor-3
IP phone-4
Computer- to- computer-5

پخش همگاني"

در منزل يا خودروي خود نشسته‌ايد. راديو را روشن مي‌کنيد تا به آن گوش دهيد، گوينده راديو در حال اعلام ساعات پخش برنامه‌ها وفرکانس راديويي ايستگاه مربوطه است، " موج FM ، رديف ......،موج AM فركانس ......... مگاهرتز".

تا به حال فكر كرده‌ايد كه AM و FM يعني چه؟چه تفاوتي دارند واصلا" به چه کار مي آيند؟

دراين شماره، شما را با دو روش رايج مدولاسيون امواج راديويي ومختصري هم " سرويس پخش همگاني " آشنا مي‌كنيم.

سرويس پخش همگاني يا Broad casting به معناي انتشار و ارسال صدا و يا تصوير (يا هر دو )به تعداد زيادي از گيرنده‌ها راديو و يا تلويزيوني گفته مي‌شود.

در ايالات متحده اولين ايستگاه راديويي پخش همگاني در سال1920 آغاز به کار نمود واز دو سال بعد از آن رفته رفته ايستگاه راديويي تجاري کار خود را شروع کردند. اين روند همچنان ادامه يافت تا اينكه در سال ‌2003 تعداد ايستگاه‌هاي تجاري به 804/4 ايستگاه، تنها باند در AMرسيد.

جالب آن كه تعداد ايستگاه‌هاي FM در سال 1983 از ايستگاه‌هاي AM پيشي گرفت، چنان كه تا سال 1998 تعداد آنها به 6179 ايستگاه تجاري و 2400 ايستگاه غير تجاري رسيد. از طرف ديگر پخش همگاني تلويزيوني نيز که در همان دهه1920 آغاز به کارکرده بود، با مصادف شدن با جنگ جهاني دوم، دستخوش اختلال و رشدکند شد اما امسال تا سال 1996 تعداد ايستگاه‌هاي پخش تلويزيوني تجاري به 1340 و غير تجاري به 600 ايستگاه رسيد.

* ماهيت روشهاي مدولاسيون AM وFM

فرض کنيد يک سر طنابي را به يک درخت گره زده‌ايم و سر ديگر را 20 متر دورتر در دست گرفته ايد. درصورتي که شما دستتان(که طناب را با آن گرفته ايد) به سمت بالا و پايين حرکت دهيد، طناب در هوا با حرکات موج مانند بالا و پايين مي‌رود و دامنه حرکات آن به يک ميزان (بالا و پايين)تغيير مي‌کند، خواه سرعت حرکت دست شما کم يا زياد باشد.

اين حرکات نوساني را به اصطلاح، حالتي از مدوله‌سازي فركانسي يا FM1 مي‌نامند. در امواج راديويي نيز اين نوسانات تشکيل "امواج حامل2" راخواهند داد.

در مقابلFM روش ديگري وجود دارد که طي آن امواج حامل بر اساس تغييرات مقادير دامنه امواج شکل مي‌گيرندکه به اين حالت مدولاسيون دامنه ياAM گفته مي‌شود.

اين در حاليست که مقادير اختلاف تغييرات در دامنه يکسان نبوده و دائما با يکديگراختلاف داشته باشند.

بنابراين در شيوهAM در يک بازه زماني دامنه امواج حامل دچار تغييرات مي‌گردد در حالي که فرکانس ثابت وپايدار مي‌ماند ولي در شيوه FM در يک بازه زماني دامنه امواج حامل ثابت بوده ولي فرکانس آن متغييراست.(البته در حد بسيار کم).

در روش AM نرخ يا ميزان تغييرات دامنه امواج بستگي به نوسانات و زير و بم صداي ارسالي خواهد داشت.

در FM نيز ميزان تغييرات فركانس امواج حامل وابسته به نوسانات و زير و بم صدا خواهد بود.

در روش مدولاسيونFM صداهاي آهسته و حد پايين محو نشده و از بين نمي رود، چرا که سيگنالهاي FM هر تن صدا را بر روي فركانس جداگانه ارسال مي‌كند،

به طوري که در هر لحظه دو فرکانس مختلف را با يکديگر ترکيب و همزمان ارسال مي‌نمايد که اصطلاحا به آن استريو مي‌گويند و از اين جهت کيفيت بسيار بالاتري نسبت به فروش AM خواهد داشت. ازسوي ديگرارسال امواج AM نسبت به FM

ازسهولت بيشتري برخورداراست چراکه اين امواج پيچيدگي‌هاي کمتري نسبت به FM دارند.

در مقابل، کيفيت خوب سيگنالها‌يFM كه ناشي از دو فركانسي بودن وپيچيدگي‌هاي‌ فرايند پخش آن است، داراي معايبي نيز است از جمله آن که اين امواج در فواصل دور قابل دريافت نيستند و زودتر دچار افت خواهند شد. اما در عوض سيگنالهاي ساده AM به‌راحتي تا فواصل بسيار دور نفوذ کرده و قابل در يافت از سوي گيرنده هستند. پس به شکل خلاصه دريافتيم كه امواج FM داراي كيفيت بالاتر ولي برد كوتاه‌تر هستند و امواجAM داراي کيفيتي متوسط، اما برد بالاتري نسب به FM هستند.

* مدولاسيون AM

مدولاسيون AM يکي از روش هاي پخش امواج راديويي است که تقريبا در مدتي نزديک به3/2 ازقرن بيستم، رايج‌ترين شيوه پخش امواج راديويي خصوصا پخش همگاني بوده وهم اکنون نيزاستفاده وسيعي دارد. اين شيوه بيشتر توسط ايستگاه‌هاي راديويي که رويکرد پخش اخبار داشته ويا اغلب حجم مطالب مورد انتشارآنها را "صحبت کردن" تشکيل مي دهد، مورد استفاده واقع مي گردد .

اين درحالي است که ايستگاه‌هاي راديويي عمومي وپخش موسيقي در دهه‌هاي اخير ازشيوه پخش FM استقبال نمودند.روشAM تا قبل از جنگ جهاني اول براي ايستگاه‌هاي راديويي کلامي و موسيقي استفاده مي شد، اما در دهه بعد از جنگ اول جهاني فعاليت اين ايستگاه ها به اوج خود رسيد.

اولين ايستگاه راديوييAM (تجاري) در 1920درپنسيلوانياي آمريكا

آغاز به کار کرد. موسس اين ايستگاه شخصي به نام "فرانک كان راد " بود.

برنامه‌هاي اين ايستگاه در ابتدا شامل نمايش‌نامه‌ها، برنامه‌هاي طنز و سر گرمي وتا حدودي اخبار وموسيقي بود.

انتشار امواج راديويي AM بر روي چند باند فر کانسي مختلف به شرح زير انجام مي‌گيرد:

موج بلند (lw):153-279 khz

موج متوسط (mw):530-1.710 khz

موج کوتاه (sw):2.300-26.100 khz

که موج کوتاه آن ( SW) خود به چندين تکه باند کوچکتر تقسيم بندي مي شود. تخصيص اين باندها در وهله اول بر اساس تصميم "ITU " يا اتحاديه بين المللي مخابرات (بخش تنظيم مقررات راديويي) و در مراحل بعدي بر اساس سازمان‌هاي تنظيم مقررات ملي هر کشور انجام مي‌گيرد. براي مثال در کشور ما، سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي و در ايالات متحده، FCC يا کميسيون فدرال ارتباطات عهده‌دار انجام اين تقسيم بندي و تخصيص هستند.

- موج بلند ( LW ): اين باند براي انتشار امواج راديويي ايستگاه هاي تجاري در اروپا، آفريقا، آسيا، واستراليا(هرسه منقطه ITU ) مورد استفاده قرار دارد.

اين در حاليست که در کشور آمريکا اين باند به عنوان پشتيبان يا باند رزرو براي باند مسيريابي هوا نوردي در نظر گرفته شده است.

- موج متوسط (MW ): يکي از رايج‌ترين باندهاي پخش امواج در ايستگاه‌هاي راديويي AM است.

- موج كوتاه (SW) : توسط ايستگاه‌هايي به کار مي‌رود که قصد انتشار امواج خود را به فواصل بسيار دورتر از محل ايستگاه دارند.

صداي دريافتي از اين امواج در فواصل دورتر داراي کيفيت کمتري نيز خواهد بود.

امواج متوسط وكوتاه باندAM ، در شب و روز رفتار و اثرات متفاوتي را از خود نشان مي‌دهند. در طول روز سيگنالهاي AM بوسيله امواج (انتشار ) زميني منتقل مي‌شوند. در انعکاس از زمين امواج AM، سيگنالها قادرند تا چند صد كيلومتري ايستگاه ارسال شوند واين در حالي است که اين امواج بعد از غروب آفتاب بر اساس تغييرات لايه يونسفر جو به شيوه انتشار آسماني منتقل مي‌گردند که در اين حالت امواج منتشر شده از ايستگاه تا فواصل دورتري نسبت به روز قابل ارسال و دريافت خواهند بود. سيگنالهاي راديوييAM در فضاهاي شهري مي‌توانند براحتي توسط ساختمانهاي مرتفع وآسمان خراش‌ها گسيخته ومختل شوند. به علاوه ديگر منابع انتشار امواج راديويي نيز مي توانند اثرات مخرب و نامطلوبي بر فرايند انتقال اين امواج بر جاي گذارند.

قسمت بالاي شکل (1) نشان دهنده سيگنال صوتي است که بر روي امواج حامل سوار شده وبه صورتAM تلفيق مي‌شوند. در قسمت پايين همين شکل نتيجه تلفيق دو موج ياد شده نشان داده شده است و در حقيقت موج خروجي از فرستنده AM

به شکل نهايي فوق در خواهد آمد.

بنابر اين يک فرستنده AM دستگاهي است كه با تلفيق و سوار كردن سيگنالهاي صوتي بر روي امواج حامل، يك موج AM را تشکيل داده و از طريق آنتن، آن را منتشر مي‌نمايد.

يك گيرنده‌ AM نيز مجهز به يك قسمت فيلتر و يك قسمت آشكارساز مي‌باشد كه عمل جداسازي سيگنالهاي صوتي از امواج حامل و آشكار نمودن آنها را برعهده دارد.

* مدولاسيون FM

" ادوين آر مستر انگ " يک مخترع و مهندس الکترونيک در آمريکا بود. وي در سال 1890 به دنيا آمد، مهندسي خود را از دانشگاه کلمبيا گرفت. وي همچنين يکي از فعاليترين مخترعين در عصر راديو بود، به طوري که "مدولاسيون فرکانسي " راديو يا (FM ) بزگترين اختراع وي به شمار مي‌رود از ديگر اختراعات ادوين در دوران دانشکده، اختراع سيستم احيا کننده مدار درسال 1914بود.

با اين حال حقيقت غم انگيز در مورد او اين بود که بسياري از اختراعات وي بعداز مرگش به نام ديگران ثبت شد. اما آرمسترانگ در سال 1933روش مدولاسيون فرکانسي رابه نام خود ثبت کرد.

مزيت اين روش در زمينه انتقال اصوات بوسيله امواج راديويي، در

کيفيت و وضوح بالاتر آن نسبت به روشهاي AM و قبل از آن بود. آرمسترانگ پس از موفقيت در آزمايشهاي مقدماتي توانست تا نظر FCC را براي اختصاص يك باند ويژه راديويي به نام FM جلب کند اين باند ابتدا در محدوده 42 الي 50mhz

قرار داشت.

نخستين ايستگاه راديو پخش همگاني FMدر سال 1937با مجوز کميته ملي ارتباطات آمريکا (FCC)، با علامت (W1xoj )آغاز به کار کرد.

در آن زمان راديوهاي FM هنوز در محدوده فركانسي 42 تا50 مگاهرتزکار مي‌کردند، که پس ازجنگ جهاني دوم، کميته در 27 ژوئن 1945،گستره فرکانسي FM را به 88 الي MHZ 106 تغيير داد.

اين تغيير به منظور جلوگيري ازتداخل‌هاي راديويي و همچنين افزايش ظرفيت كانالها انجام شد.

به علاوه اين تغيير، باعث تحميل هزينه‌هاي زيادي به ايستگاه‌هاي پخشFM به علت تعويض تجهيزات قديمي خود با تجهيزات پخش بر روي باندجديدFM شد.

در کشور ما ايستگاه‌هاي راديويي پخش همگاني FM در محدوده فركانسي 88 الي 108 مگاهرتز يعني با گستره‌اي برابر 20 مگاهرتز كار مي‌كنند. اين گستره تقريبا به 100 کانال تقسيم شده است، هر کانال با گستره‌اي برابر . 0/2 mhz



قسمت بالا شکل (2)نمايشگر سيگنالهاي صوتي سوارشده بر روي امواج حامل درروش FM است و قسمت پايين آن در واقع نشان دهنده نتيجه نهايي ترکيب فوق بوده وسيگنال خروجي FM را نشان مي‌دهد. روش FM نسبت به AM پهناي باند بيشتري را نياز دارد، اما در مقابل سيگنالهاي FM نسبت بهAM از نظر تداخل محفوظ‌تر و قوي‌تر مي‌باشند. همچنين در برابر پديده محو شدگي نيز مقاومت بيشتري خواهند داشت.

براي دريافت امواج FM مي‌بايست از يك گيرندهFM استفاده نمود و براي شنيدن هر کانال بايد گيرنده را دقيقا بر روي فرکانس مرکزي هر کانال تنظيم کرد.

براي مثال بالاترين کانال پهنايي برابر 8/107 مگا هرتز اليMHZ108

را در بر مي‌گيرد، بنابراين بسامد مرکزي آن 9/107مگا هرتز است.

ايستگاه‌هاي پخش همگاني FM در کشورهاي مختلف از توان خروجي بسيار بالايي درحدKW100 (كيلو وات ) ويا حتي بيشتر استفاده مي‌شود با چنين تواني امواج راديويي تا فواصل 160کيلومتري از ايستگاه فرستنده بخوبي قابل دريافت و شنيدن

هستند. توان خروجي برخي از ايستگاه‌ها حتي تا 300 يا 500 کيلو وات نيز افزايش مي‌يابد.

(1)Frequency Modu lation

· Carrier Wave(2)

· Amplitude Modulation(3

آیا کلمه پلاسما یک کلمه بامسما است؟


کلمه پلاسما ظاهرا بیمسما به نظر میرسد. این کلمه از لغت یونانی πλάσμα,-ατος,τό آمده است که هر چیز به قالب ریخته شده یا ساخته شده را گویند. پلاسما به علت رفتار جمعی که از خودشان نشان میدهد، گرایشی به متاثر شدن در اثر عوامل خارجی ندارد، و اغلب طوری عمل میکند که گویا دارای رفتار مخصوص به خودش است.

**حفاظ دبای:

یکی از مشخصات اساسی رفتار پلاسما ، توانایی آن برای ایجاد حفاظ در مقابل پتانیسیلهای الکتریکی است که به آن اعمال میشوند. فرض کنید بخواهیم با وارد کردن دو گلوله بارداری که به یک باتری وصل شدهاند یک میدان الکتریکی در داخل پلاسما بوجود آوریم. این گلولهها ، ذرات یا بارهای مخالف خود را جذب میکنند و تقریبا بلافاصله ، ابری از یونهای اطراف گلوله منفی و ابری اطراف گلوله مثبت را فرا میگیرند.

اگر پلاسما سرد باشد و هیچگونه حرکت حرارتی وجود نداشته باشد، تعداد بار ابر برابر بار گلوله میگردد، در این صورت عمل حفاظ کامل میشود و هیچ میدان الکتریکی در حجم پلاسما در خارج از ناحیه ابرها وجود نخواهد داشت. این حفاظ را اصطلاحا حفاظ دبای می گویند.

**معیارهای پلاسما:

طول موج دبای (λD) باید خیلی کوچکتر از ابعاد پلاسما ( L ) باشد.
تعداد ذرات موجود در یک کره دبای ( ND ) باید خیلی بزرگتر باشد.
حاصلضرب فرکانس نوسانات نوعی پلاسما ( W ) در زمان متوسط بین برخوردهای انجام شده با اتمهای خنثی ( t ) باید بزرگتر از یک باشد.

**کاربردهای فیزیک پلاسما:

* تخلیلهای گازی :
قدیمیترین کار با پلاسما ، مربوط به لانگمیر ، تانکس و همکاران آنها در سال 1920 میشود. تحقیقات در این مورد ، از نیازی سرچشمه میگرفت که برای توسعه لولههای خلائی که بتوانند جریانهای قوی را حمل کنند، و در نتیجه میبایست از گازهای یونیزه پر شوند احساس میشد.


* همجوشی گرما هستهای کنترل شده:
فیزیک پلاسمای جدید ( از حدود 1952 که در آن ساختن راکتوری بر اساس کنترل همجوشی بمب هیدروژنی پیشنهاد گردید، آغاز میشود.


* فیزیک فضا:
کاربرد مهم دیگر فیزیک پلاسما ، مطالعه فضای اطراف زمین است. جریان پیوستهای از ذرات باردار که باد خورشیدی خوانده میشود، به مگنتوسفر زمین برخورد میکند. درون و جو ستارگان آن قدر داغ هستند که میتوانند در حالت پلاسما باشند.



* تبدیل انرژی مگنتو هیدرو دینامیک ( MHD ) و
*
*

پیشرانش یونی:
دو کاربرد عملی فیزیک پلاسما در تبدیل انرژی مگنتو هیدرو دینامیک ، از یک فواره غلیظ پلاسما که به داخل یک میدان مغناطیسی پیشرانده میشود، میباشد.

* پلاسمای حالت جامد :
الکترونهای آزاد و حفرهها در نیمه رساناها ، پلاسمایی را تشکیل میدهند که همان نوع نوسانات و ناپایداریهای یک پلاسمای گازی را عرضه می دارد.


* لیزرهای گازی:
عادیترین پمپاژ ( تلمبه کردن ) یک لیزر گازی ، یعنی وارونه کردن جمعیت حالاتی که منجر به تقویت نور میشود، استفاده از تخلیه گازی است.


* شایان ذکر است که کاربردهای دیگری مانند چاقوی پلاسما ، تلویزیون پلاسما ، تفنگ الکترونی ، لامپ پلاسما و غیره نیز وجود دارد که در اینجا فقط کاربردهای پلاسما در حالت کلی بیان شده است .